(ERGO) – Cabdi Cumar Nuur oo 60 jir ah, wuxuu sodon sano kaddib awood u yeeshay inuu maareeyo nolosha qoyskiisa oo ka kooban 8 qof, markii uu ka caafimaaday buro uu ka shaqaysan waayay oo qoorta uga taallay oo qalliin iyo daweyn bilaash ah looga sameeyay bishii Febraayo.
Wuxuu bishii Abriil dib u billaabay shaqada tuubistaha oo uu xirfad u leeyahay kuna xoogsan jiray jirradiisa ka hor. Cabdi farxadda ah inuu dib u helay fayoobidiisa waxaa u dheer inuu qoyskiisa ka saaray nolol xumo.
Wuxuu subax kasta u kallahaa ceel uu ka mid yahay shaqaalahiisa, kaas oo bishii uu ka helo $150. Wuxuu sido kale ku shaqaystaa biyo gelinta guryaha cusub iyo cillad bixinta tubbooyinka dadka xaafadda la deggan. Shaqooyinkaas ayuu sheegay inuu ka helo marka loo wacdo $5-10.
Ninkan ayaa intaa ku daray in daqliga ka soo gala uu reerkiisa ka qaaday culeysyo nololeed oo ay la daalo dhacaayeen bilo ka hor sida helidda cunnada.
“Nolosheyna sidii hore way ka roon tahay, hadda odaygii reerk oo baxaya ayaan ahay, wixii aan henlo ayaa la isku darsada oo dukamada ayaan ka soo adeeganaa saas ayaan isku kaashanaa, maddama aan caafimaad helay noolasheena waa wanagsantahay hadda.”
Qoyskiisa inta uusan shaqadan billaabin waxay ku tiirsanayeen shaqooyin dhar dhaqid ah oo ay xaaskiisa ka soo heli jirtay $3 maalmaha qaar. Marka ay soo weydo ayuu sheegay inay gaajo ku joogi jireen. Wuxuu 15 bishii Mayu dhisay labo qol oo jiingad ah oo agabkooda oo celis ah uu ku helay $200.
Wuxuu sheegay in xilli roobeedkan ay hoy la’aan ku dhici lahayd haddii u la sii dhibanaan lahaa buradii ku taallay. Waxay daganayeen buul aan ku filnayn oo u nuglaa dhibicda roobka iyo cadceedda, kaas oo ugu yaalla xerada Barxadweyne ee degmada Kaxda.
Wuxuu tilmaamay inay ka hartay murug ku taagnayd oo ahayd hoy xummada oo haysay muddo toddobo sanno ah oo ay barakac ahaayeen. Cabdi ayaa ku faraxsansan in qoyskiisa ay heleen guri ku filan oo dhaxaanta iyo kulaylka ka celin kara.
“Laamiyeeri iyo waxyabo kale ayaan iskugu daaray hadda jingad ayaan ka dhigay sidaad arkeyso, markii hore bac kaligeed ayuu ahaa gurigeena oo baaba’a ayuu iska ahaa. Roobka ayaana noo soo geli jiray alxamdulilah haddana waan ka nabad qabnaa.”
Cabdi ayaa sheegay inuu ka nastay welwel joogta ah oo ay ku heyn jirtay waxbarashada carrurtiisa oo kan ugu weyn uu sagaal sano jir yahay. Wuxuu sheegay in hadda ay u suuragashay inuu waxbarasho ku daro saddex ka mid ah carruurtiisa oo u dhigta dugsi Qur’aan, kuwaas oo bishii uu ka dhiibo $20.
Wuxuu xusay in xerada ay daganyihiin aysan laheyn wax iskuul ah, taas oo sii murjisay xaalada daruus la’aanta ah ee carruurtiisa heysay, maaddaama isagana uu dhul yaal ahaa. Wuxuu tilmaamay inuu qorsheynayo in bilooyin kaddib uu geeyo iskuulada lacagta ah ee deeganka.
Ninkan oo ku soo koray duruufo nololeed oo adag ayaa sheegay in buradii ku taallay ay soo martay heerar kala duwan ilaa markii danbe ay gaartay toddobo kilo, maaddama uu faro marnaa uuna awoodi wayaay lacag uu iskaga qalo. Cabdi ayaa sharaxaya farqiga u dhaxeeya noolashiisa hadda iyo markii hore.
“Markii hore iyo hadda farqi ayaa u dhaxeya, burada buro yar ma aheyn, waa lalmatay, markii hore saan waan ka caateysnaa buradaaba i dileysay dhiigga waa iga dhuuqeysay, waa ku dhib qabay, habeenkii xita maka jiifan Karin oo xanuun bey igu heysay sababto ah mar marka ka danbeysa waa sii weynaaneysay. Tabar daaro darted ayay igu taalay, noloshii qoyska ayaa la halgamaayay goormee ayaa buro iska qalaa, alxamdulilah samafalayaashan ayaa i laahey ii soo adeejiyay.”
Ninkan ayaa kamid ahaa 150 bukaan oo barakac ku ah degmada Kaxda, kuwaas adeegyo caafimaad oo bilaash ah ka helay bishii labaad ee sanadkan saddex isbitaal oo ku yaalla Muqdisho.
Isbitaaladan ayaa oggolaaday inay qaabilaan, markii golaha xirfadlayaasha caafimaad ee Gabdhaha Soomaaliyeed ay u bandhigeen xaaladooda caafimaad ee liidata iyo dhaqaale xumada heysa. Fursaddan ayaa u suuragelisay in Cabdi uu hurdada lado, maaddaama uu ka soo kabtay xaaladan oo quus galisay.
Firfircoonida qofnimo ee uu dareemayo ayaa ku riixday in hadda uu xirfadiisa tubiistenimo uga faa’iideeyo toddobo dhallinyaro ah oo xerada la deggan. Wuxuu tilmaamay in qarkood ay si dhaqsi leh ku barteen ayna hadda qoysaskooda laf dhabar u noqdeen, maalmaha ay shaqeeyaan ayuu sheegay in ay la soo hoydaan lacag u dhaxeeysa $3 ila $8.
“Noolal malmeedkooda ayay soo dhacsadsan oo waa ku shaqeystan waxaan baray. Sidii ani lai baray ayaan u baray oo aniga waxaan heysta qalb iskugu jira filyeeri iyo kiyaabo yaal, waxay hadda wax ku soo helan maalin walbo iyo sida shaqooyinka u kala badanyihiin.”
Cabdi ayaa hadda rajeeynaya in uu ka haro magaca buroole oo u baxay mudadii ay burada ku taalay. Wuxuu u arkaa in magacaas maqalkiisa uu ka yaraan doono, maadaama xilligan uu yahay mid lamid ah dadka kale.
Ninkan ayaa sidoo kale waxaa ka haray welwel ka haystay xaaladda wiil uu dhalay oo siddeed jir ah, kaas oo ka bukay xiniinta bixid. Wuxuu sheegay in qalliin bilaash ah loo sameeyay isla markaanna uu bogsaday.
Qoyska Cabdi ayaa sanaadkii 2019 ka soo barakacay degmada Jannaale ee gobolka Shabeellaha Hoose, xilligaas oo colaado iyo abaaro ay ka saameeyeen 250 neef oo ari ah oo ay dhaqan jireen iyo beer lix hekar ah oo ay ku tacban jireen galey, masago, digir iyo qaro.
Garab istaagga iyo taakuleynta bulshada dhexdeeda ayaa horseedi kara isbadelka qoysaas badan oo ah barakac iyo danyar aaan heysan dhaqaale ay iskaga maareeyaan xaaladaha qaar ee la soo gudboonaada.
