Salaado Tubbo Cali iyo sagaal boqol sagaashan iyo sagaal qoys oo barakac ku ah deegaanka Ceeljaalle ee gobolka Hiraan, waxay billowgii bishan heleen deeq raashin ah oo maamulka Beledweyne ay u soo marsiisay dowladda Jabuuti.
Dadkan oo horraantii bishii hore ka barakacay magaalada Beledweyne oo fatahaad uu ka sameeyay webiga Shabeelle ayaa xaalad cunno xumo, biyo yari iyo hoy xuma ah ku wajahaya deegaanka oo maciin bideen.
Salaado iyo qoysaska kale oo la siiyay min haaf bur bariis sonkor iyo saliid ah, waxay in raashinka carruurteeda ay u heshay ay mararka qaar u wayso biyo ay ku kariso maaddaama aysan iibsan karin biyo iib ahaan booyaduhu ku keenan Ceel-jaalle.
Waxay tilmaantay in tobanle biyo ah ama wax ka yar oo ay soo bariso ay cunnada ku karsadaan. Salaado ayaa Raadiyo Ergo uga warrantay baahida ay u qabaan iyo caqabadaha kale ee ku haysta Ceeljaalle.
“Maalintii ilmaha qorrax baa ku dhacaysa, dhibaato ayay dhex taagan yihiin in loomayro bay rabaan, in dharka laga dhaqo bay rabaan. Biyo la’aan xooggan baa nasaaran, waxaa dhici karta in aan maanta soo helo iyo inaanan soo helin. Labaatanle biyo ah waxba nooma anfaco. Dad barakacayaal ah oo iska dhibaataysan baa nahay”.
Salado oo ah hooyada 12 carruur ah, kar hor inta aysan ka soo barakicin gurigeeda, waxa ay nolosha qoyskeeda ka soo saaran jirtay miis yar oo khudaarta iyo bagaashka ay ku iibin jirtay taasi oo hadda meesha ka baxday. Waxay deeqdan raashinka ah u kabeysaa lacag $2-$3 ah oo maalinta ay dhardhaqis hesho la siiyo.
Dadkan ka soo barakacay Beledweyne kama aysan faa’iideysan biyoha roob muddo kooban ku da’ay deegaanka Ceel-jaalle horraantii bishan, maaddaama aysan haysan meel biyaha u kaydin karta, waxaana sidoo kale deegaanka aan ku oollin waraha biyaha kaydiya.
Salaado ayaa ka dayrisay in qoyskeeda ay dib ugu celiso Baladwayne oo ay soo moog yihiin wax bil ka badan. Fatahaad hor leh oo uu sameeyo webiga Shabeelle waxyeelladiisa iyo saamayn gaartay gurigeedii ayaanan u saamaxayn dib u noqoshada.
“Gurigayga wuu dumay biyaha fatahaadda way iga dumiyeen, musqushii way iga duntay, dayrkii kore wuu iga dumay. Wax habayaraatee dhaqaale ah oo aan hadda ku dhisto ma haysto nolol maalmeedka iyo dabkan la dirirnaa”.
Ceeljaalle oo hadda ay barakac ku yihiin in ka badan toban kun oo qoys sida uu maamulka Baladwayne noo sheegay ayaa ku dhowaad lix kun oo ka mid ah bartamihii Sabteembar ka faa’iidaysteen biyo dhaamin labo toddobaad socotay oo ka heleen ciidanka militaga gobolka Hiiraan.
Nadar Tabaax Maalin duqa magaalada Beledwayne ayaa sheegtay in dhowr jeer ay kormeereen xaaladda qoysaska deggan Ceeljaalle, isla markaana wejiga koobaad raashin ay ku sii noolaadaan inta ay xal uga helayaan. Waxay ka warrantay sida dadka ay u soo xuleen.
“Dadka aadka u tabarta daran ayaa lagu soo xulay. Waxaan is leeyahay waxaa ay gaartay dadkii ugu mudnaa. Mar qofka haddii gurigiisa uu ka barakaco waad dareemi kartaa. Dad xamaalato ah ayay u badnaayeen qofka maanta meel uu u soo shaqo tago maleh, waddankii biyaa looga baxay”.
Waxa ay xustay in dhammaadka bishan ay qorshaynayaan in wejiga labaad ee raashin qaybinta ay billaabaan kadibna ay ka tashadaan in qoysaska dib loogu celiyo magaalada iyo in kale.
Xaaladda adag ee dadka ku haysata Ceeljaalle ayaa haweenka qaar ku qasabtay inay u soo lugeeyaan magaaalada Beledweyne oo u jirta 7 km si ay u helaan nolol maalmeedka qoysaskooda.
Faadumo Mahdi muuse oo ah hooyada toddobo carruur ah kana mid ah haweenkaas, waxay saddex maalin toddobaadkii dharka u soo dhaqdaa dadka magaalada ku haray taas oo maalintii ay ka hesho ugu badnaan $3.
Carruurta ayay uga tagta qoysaska la deggan, mararka qaarna waxay waysaa wax u haya taasi oo ku qasabta in aysan shaqo tagin. Waxay nooga warrantay sida ay biyaha ku hesho iyo dhibaatad ay ku qabaan Ceeljaalle.
“Biyaha booyado ayaa nooshuba, marmar marna biyoole ayaan saddex doollar uga shubannaa markan awoodo, haddaan awoodi waayo islaamka ayaan iska barinnaaa. Ceeljaalle waa meel kulul oo kulayl loogu dhintay muddaan ku rafaadsannahay, hoy laga galo oo hoos ah maleh geed maleh, rafaad iyo silac baa lagu jooga”.
Qoysas degganaa Ceeljaalle ayaa ku soo laabtay magaalada Beledweyne markii ay adkaysan waayeen, waxaa jira qoysas rabi lahaa inay guryahooda ku soo laabtaan laakiin cabsi ka qaba fataahad webigu sameeyo inta lagu jiro roobka dayrta ee bishan billowday.
