(ERGO) – Deegaano ka tirsan koonfurta Gobolka Gedo ayaa waxaa labadii bilood ee la soo dhaafay ka go’an hanaanka taleefoonada lacagaha oo ah habka kaliya ee wax loogu kala iibsado deeganadaaas, iyadoo sidoo kale ay ka jiraan abaaro keenay biyo la’aan iyo in xoolihii dadka ka baxaan ay degaanka .
Tuulooyinka ayaa kala ah Dhuyac garoon, Geriley, Cawsquran, Daarasalaam, Dhamaso, Faafaxdhuun, Khadiijo xaaji oo ka tirsan degmooyinka Beledxaawo iyo Ceelwaaq.
Waxaana jira qoysas hor leh oo ka barakacaya deganadaas kuwaaoo raadsanaya goob ay wax ka iibsan karaan, iyadoo dadkaas qaarkood soo gaareen deegaanka Busaar oo ka tirsan degmada Baarhdeere.
Safiyo Aden waa hooyo 48 sano jir ah, qoyskeeduna uu ka kooban yahay ilaa 10 ruux.
Waxay ka mid tahay ilaa 50 qoys oo bishii hore ka soo barakacay deegaanka Cawsquran ee ka tirsan degmada Ceelwaaq.
Waxayna iminka ku sugan tahay tuulada Buusaar, halkaasi oo ay kula nooshahay qaar ka mid ah eheledeeda.
“Walaalow nolosha ciriiri ayay isaga jirtaa, hadda meesha aan nimid waxaan ka helnaa in aan wixii teleefoon aan ku haysano wax ku iibsanno, noloshu waa iska adag tahay, laakiin waa uun dhaannaa meeshii guryahayagu ahaayeen, oo aadan waxba ku iibsan karin” ayay tiri Safiyo.
Safiyo oo ka soo jeeda qoys xoolo dhaqato ah ayaa abaarihii jiray ku wayday 75 neef ari iyo 7 neef oo lo’ah. Waxaana ay la timid 28 ari iyo labo sac oo irmaan ah.
Waxay halkan ku timid gaari ka Soo qaadi deegaankeeda oo 113 km jira goobta hadda ay joogto.
Markii uu istaagay hanaankii EVC, waxaa ay keentay in ganacsigii istaago, taasoo qiimahii raashinka laban laab ka dhigtay.
Maxamed Xuseen waxaa uu ka mid yahay ganacsatada degmada Ceelwaaq.
Waxaa uu Radiyaha ERGO u sheegay in isagu uu ka ganacsan jiray raashinka quutal daruuriga ah, isagoo ka keeni jiray degmooyinka Baardheere, Beledxaawo, iyo Ceelwaq ee dalka Kenya.
“Xuduuddii waa xiran tahay, hanaankii EVC waa xiran yahay, dadkuna ma haystaan lacag iyo hab kale oo ay wax ku gataan, marka ganacsi in aan geeyo meeshaas waxay noqotay dhibaato” ayuu yiri Maxamed.
Ganacsigaan istaagay wuxuu keenay in raashinkii quutal daruuriga ahaa uu qiimihiisa laban laabmo, iyadoo 50kii kilo ee bariiska ahaa oo laba bil ka hor ahaa 17 doolar, uu hadda ka marayo 45 doolar, cid wax ay ku iibsato haysataana aysan jirin” ayuu yiri Maxamed.
Dhibaatada adeeg la’aanta EVC waxaa u dheer dadka dhulkaas ku nool iyadoo xilligaan lagu jiro abaar. Xoolaha wixii socon karayeyna sida geelii loola hayaamay gobollada Jubooyinka.
“Tan kale raashinka marka dadka aysan lacag haysan, waxaa kale oo ay wax ku bedelanayeen xoolo, xoolihiina abaar ayaa kala reebtay, oo mar aan gaari ku marayey maalin dhowyd, neef ariya oo jidka in uu ka gudbo rabay, jidka dhexdiisuu kudhacay oo ku bakhtiyey, waana dhibaatada abaartu ku keentay xoolo dhaqatada, waxna ma iibsan karaan” ayuu yiri Maxamed.
Sahal Macalin Aden oo ah Guddoomiye ku xigeenka Maamulka Degmada Ceelwaaq ayaa Radiyow Ergo u sheegay in dadka ku nool deegaannadaasi oo u badan dad xoolahoodii ku waayay abaartii deegaannadaasi ku dhufatay ay hadda dhibaato weyn ku qabaan sidii ay u noolaan lahaayeen, isagoo intaasi ku daray in dadku ay dhibaato ka heysato helidda adeegyo muhiim u ah nolosha sida biyaha iyo cuntada.
Sahal ayaa ugu baaqey hay’adaha samafalka iyo DF ee Soomaaliya in gurmad bini’aadinimo ay la soo gaaraan kumananka qoys ee wax yeelada ba’an ay ka soo gaartey abaaraha, biyo la’aanta iyo cunno la’aanta, isagoona tilmaamay in qoysaskaasi ay dhiban yahiin.
“Dhibaatada lama soo koobi karro ilihii biyaha oo ahaa waro iyo ceelal waa qalaleen, isgaarsiintii waa go’an tahay, jidadka Kenya iyo Soomaaliya qaybaheeda ka imanayey waxba kama yimaadaan iyo iyadoo ayan jirin wax lacago ah oo dadkaasi danyarta ah ay ku gataan raashinka daruuriga ah,” Sahal Macalin Aden.
Dhibaatooyinka deegaankaas ka jira ayaa keenay in dadkii ka tegi karayay ay ka barakacaan, iyagoo gaaraya waxay ka kala barakaceen geriley, cawsquran.daarasalaam iyo dhuyac garoon. waxayna u barakaceen deeganada ceelwaaq,buusaat,baladxaawo iyo garbahaatey
