(ERGO) – Kayf Maxamuud Faarah, waa 47 jir, haysata qoys 12 carruur ah ka kooban. Waxay toddobaadkii tegey degtay guri laba qol ka kooban oo looga dhisay duleedka magaalada Galkacayo.
Waxay hadda aad ugu faraxsan tahay dhulka iyo guriga la siiyay, oo halka uu ka dhisan yahay ay ka heli karto adeegyada bulshada, sida biyaha. Kayf waxay ka soo barakacday deegaanka Galaadi ee dhulka dowlad deegaanka Soomalida Itoobiya sandkii 2015.
Waxay deegaanka isaga Soo guurtay kadib markii ay abaar ka laysay 180
neef oo ari ah. Saddexdii sano ee la soo dhaafay waxay ku noolayd xerada
barakaca Taallo-cad oo ay uga dhisnayd aqal cooshad ah oo ka samaysan maryo iyo baakado. Waxay Raadiyo Ergo u sheegtay in muddo 4 sano ah oo ay Gaalkacyo joogto ilaa laba jeer si khasab ah looga raray dhul ay deggeneyd.
“Kulayl baan ku qabnay buushka. Waxaan ku qabnay dayac oo meel wax
la dhigan karo ma ahayn waxkasta oo aan kahelno bahalada sida daanyeerada ayaa naga cuni jiray. Raashin ma dhigan kartid, sidoo kale bac iyo maryo la isku dhajiyay ma aha kuwa kaa celinaaya roobka, oo waxaa dhici jirtay in daad naqaado oo habeenkaas oo dhan ilmaha aan kor u hayno,” ayay tiri Kayf.
Waxay Kayf ka mid tahay boqol iyo laba qoys oo laga kale keenay todoba xero lagu barakacay oo ku yaalla daafaha iyo gudaha Gaalkacayo oo todobaadkii tegey la dejiyey guryo loo dhisay. Waxaana qoys walba halkaas laga siiyay guri ka kooban laba qol, dayr iyo musqul.
“ Hadda waxaan haysta guri dhinac walba ka dhamaystiran oo aan anigu leeyahay, biyahana noogu dhinac xiran yihiin,” ayay tiri Kayf.
Waxay sheegtay in ay ku tiirsan tahay raashin koomboyin ah oo ay ka hesho qoysas magaalada degan oo qaraabo ay yihiin, balse waxa ay wada qorshe ay ganacsi yar ay ku samaysanayso iyadoo caawinaad ka helayso qaraabadeeda.
Mashruuca Guryahan lagu dhisay oo ay bixisay UNHCR ayaa waxaa dhulka ku deeqay maamulka gobolka Mudug, waxaana markii la dhamaystiray qeybta koobaad ee barnaamijkan si rasmi ah ugu wareejiyay qoysaska dib-u-dajinta u baahna maamulka gobolka. Guryaha waxaa wehliyay adeegyada bulshada sida biyaha oo si bilaash ah ay ku helayaan qoysaskan, balse xarumaha caafimaadka iyo waxbarashada yaanan la hayn.
“Waayo xiligii hore dhulka mala idinka cayrin mase waa joogin ayaan kujiray, laakin markaan hanbaa noo dilaacay,” ayay tiri Kayf.
Najma Cumar Nuur oo ah hooyada qoys 6 qof ah, waxay ka soo barakacday deegaanka Oodwaa oo ku yaalla xadka Soomaaliya iyo Itoobiya. Muddo 3 sano ah ayay ku nooleed xerada barakaca ee Buulo-agoon oo 6 Km Gaalkacyo u jirta. Goobta ay deganayd oo aad uga fog ceelka biyaha ayaa dhibaato ku ahayd in ay biyo qoyskeeda u hesho, waxayna dantu ku khasbi jirtay in ay iibsato.
“Dhowr jeer, rag kufsi u geysta haweenka ayaa i soo hungureeyeen. Xilli habeen ah ayaan ku kacay nin buushka hoostiisa soo xaluulanaya, markii aan kacay ayuu toosh indhaha iga qabtay dabeedna wuu cararay, waase ka badbaaday, balse hadda meel nabad aan dareemayo ayaan todobaadkaan ku hoyday,” ayey tiri Najma.
Maamulka gobolka Mudug ee Puntland ayaa bixiyay dhulka, isla markaana fududeeyay dib-u-dejinta qoysaska, sida uu noo xaqiijiyay guddoomiyaha gobolka Mudug Axmed Muuse Nuur. Waxa uu tilmaamay in maamulkiisa uu mas’uuliyad gaar ah iska saaray in dadkan ay helaan xuquuq deegaan.
“Tirada dadka aan u qorshaynay waa kun qoys laakiin hadda inta diyaar noqotay waa 202 qoys oo ah tijaabadii u horeysay ee halkaa dagay, UNHCR ayaa keentay mashruuca waxaana fulisay Hay’adda DRC, waxaan ku talo galnay in dadka aan kasaarno barakaca,” ayuu guddoomiyaha.
