(ERGO) – Saddex milyan iyo boqol kun oo neef oo isugu jira Geel iyo Ari ayaa lagu tallaalay dhamaan deegaanada Somaliland labadii bil ee la soo dhaafay. Tallaalka waxaa fulisay wasaaradda xannaanada xoolaha ee Somaliland.
Talaalkan waa mid lagaga hortagayo Sambabka riyaha ku dhaca iyo dhugatada Geela oo xilliyada Xagaaga ku dhaca Xoolaha. Gobollada Awdal, Saaxil, Maroodi-jeex, Togdheer, Sanaag iyo Sool ayaa laga sameeyay tallaalka.
Tallaalka waxa ku ekaa Khamiisti ay 28 ahayd bishaan aan ku jirno ee Juun sida uu Raadiyo Ergo u sheegay agaasime ku-xigeenka waaxda caafimaadka xoolaha ee wasaarada Xanaanada Xoolaha iyo horumarinta Kalluumeysiga ee Somaliland Mustafe Cumar Jibriil.
Lixdan kooxood oo min afar qof ka kooban ayaa fulinayay tallaalka, waxaana xoolaha loogu tagayay xeryaha iyo ceelasha ay usoo aroor tagaan.
Seynab Cali Axmed oo ka mida xoolo dhaqatada ku nool tuulada Coodanle oo 190 km dhinaca Koonfureed ka xigta magaalada Burco ee gobolka Togdheer ayaa ka mid ah dadka ka faa’ideystay tallaalka. Nolosha xoolo-dhaqashadeeda waxaa ku tiirsan lix caruur ah oo ay dhashey.
33 neef oo riyo ah oo ka mid ah 100 neef oo abaarta uga soo badbaaday ayaa hadda loo tallaalay. Waxay Raadiyow Ergo u sheegtay in tallaalkan ay u baahnaayeen xoolaheeda hadda oo la galay xagaagana ay caafimaad qabaan xoolihii tallaalka ay helay.
“Xoolaha waxaa lagu talaalay laba dawo oo ay siteen dhakhaatiirta noo yimid”, aay tiri Seynab. Waxay intaas ku dartay in markasta oo tallaal yimaado deegaankeeda ay ka faa’iideysato. Waxaa xoolaheeda tallaal ugu dambeysay sanadkii 2016-kii.
Abshir Cumar Maxamed ayaa sidoo kale siddeetan neef oo adhi ah oo uu leeyahay loogu tallaalay tuulada Gumur ee gobolka Waqooyi Galbeed. Raadiyow Ergo ayuu u sheegay in tallaalkan ay u baahnaayeen xoolihiisu. Wuxuu tilmaamay in sanadkii hore uu 21 neef oo Ari ah ay uga dhinteen xanuunka Sambabka. Wakhtigaas tallaalka lagama sameyn deegaankiisa inkasta oo markii xooluhu kaga leedeen xanuunka tallaal loo sameeyay xoolihiisa kale.
“Noloshayada ayaa xoolaha-dhaqashada iska ah, markaa in mar walba nalaga caawiyo oo xoolaha caafimaadkooda la ogaado nafci wanaagsan ayay yeelanayaan”, ayuu yiri Abshir.
Qoys ka kooban 13 qof ayuu Abshir ku masruufa dhaqashada xoolaha, waxaana hadda uu leeyahay 30 neef oo Geel ah iyo 243 neef oo Ari ah. Geeliisa waxaa la tallaalay 14 ka mid ah oo dhugatada Cudurka la yidhaa laga tallaalay, inta kalena waxaa la siiyay kaniinoyo.
Waa sanadkii labaad ee Abshir uu helayo talaalkan si joogta ah sanadkii hore waxaa xoolihiisu ka mid ahaayeen saddex milyan oo neef oo lagu tallaalay deegaanada Somaliland.
Bishii 8-aad ee sanadkii hore waxaa xoolaha ku dhaqan Somaliland laga tallaalay xanuunnada Sambab, Jadeeco, Dhugato iyo xanuunka Qaaxada.
Sidoo kale bishii Maarso ee sanadkaan waxaa daweyn loo sameeyay 153,000 oo neef oo ku xanuunsaday abaarihii ku dhuftay deegaannada Xeebta waqooyi ee Somaliland. Daweyntaas waxaa iska kaashaday wasaaradda xanaanada xoolaha Somaliland iyo Haayada FOA.
