Maryan: “Haddii ay dhacdo in nala raro, waxaa noogu muhiimsan goobaha nala geynayo amaankeenna iyo wixii nolosha aasaasi u ah”
Dowlada Soomaaliya oo kaashaneysa qaar kamid ah heyadaha qaramada midoobay ayaa sheegtay inay heer gabagaba ah u marayo qorsho magaalada looga rarayo dad lagu qiyaasayo 400,000 (Afar boqol oo kun) oo ruux oo ah dadka guddaha Muqdisho ku soo barakacay.
Gudoomiyaha gobolka Banaadir Maxamed Axmed Nuur Tarsan ayaa Ergo u sheegay in la qorsheeyay in dadkan xeryo looga unko ilaa saddax goob oo kala ah Deyniile Jaziira iyo Gubadley oo intuba dhaca duleedyada Muqdisho.
Fulinta qorshahan ayaa dawladda Soomaaliya u xilsaartay guddiyo ka kooban qaar ka mid ah goleheeda wasiirrada iyo mas`uuliinta gobolka Banaadir.
Duqa muqdisho Maxamuud Axmed Nuur tarsan oo Ergo u warramayey ayaa yir” ma jirto dawlad oggolaanaysaa aysan in magaalo dhexdeed dad ay noloshaan adag ugu dhex noolaadaan, goob uga cafimaad roon oo ka nadiifsan ayaan u raraynaa dadka, wuxuuna ku amray dadka ka dhex shaqaysta magaalada hadday awoodaan inay guryo kiraystaan” wuxuuna Tarsan hadalkiisa sii raaciyay isagoo ka hadlaya cidda ay kala kaashanayaan rarista dadkan iney arrintani ay kala shaqeyn doonaan hay’addaha gargaarka.
Hadaba maxay tahay adeegyada amaba nolosha dhaanta halka loo rararayo dadkan ugu diyaarsan? Su`ashan waxaan weydiinnay guddoomiyaha hey`adda maareynta musiibooyinka Soomaaliya Dr. Cabdullaahi Maxamed Jimcaale wuxuuna yiri” Intaan dadkaan la rarin in loo bahan yahay in loo sameeyo waxyaabaha aasaasiga ah sida hoy, biyo, cunto iyo daawo, taasbaana ka horraysa tallaabo kasta oo lagu rarayo dadka.
Maryan Cali Sahal oo ah haweeney kamid ah barakacayasha deggan xero ku agtaalla xarunta golaha shacabka waxay iiga warrantay waxa ay hadda barakacayaashooda ku haystaan Muqdisho waxayna ii sheegtay inay ku noolyihiin xaalad aan la aqbali karin ayna soo dhaweynayaan haddii dib u dejin macquul ah loo sameynayo “laba sanno ayaan degganahay xeradaan sayidka ka hoosaysa ee baarlamaanka Soomaaliya, gargaarkaan ku helaa waa liitaa, hay’adda DRC ayaan na siisay sagaal bilod oo lacag ah, inta badanna waan iska xamaal tagnaa oo magaladda ayaan u shaqo tagnaa”ayay tiri Maryan
Maryan ayaa sheegay inay maqleen rarista laakiin aan iyaga loo imaan iyadoo sii hadlaysana waxay tiri ”Haddii ay dhacdo in nala raro, waxaa noogu muhiimsan goobaha nala geynayo amaankeenna iyo wixii nolosha aasaasi u ah, annagaba waan jecelnahay in magaladda bilicdeedu soo noqoto, waana ku dhiirri gelinaynaa taas dawladda, laakiin marna yaan la ilaawin dadkayagaan bahan”.
Xaawa xasan iyana waxay iyana ku jirtaa dadka la doonayo in Muqdisho laga raro waxana ay leedahay “dowladdu waxay nagu dayacday anagoo jogna Muqdisho suuragalna maaha in wax walba oo aan u baahannahay oo daryeel ah ay nagu siinkarto duleedyada Muqdisho haddii waxa socda aanay eheyn iska fogeyn indhaha dadka looga qarinayo”
Cabdiraxmaan Xoosh Jibriil oo ah xubin baarlamaan, kana tirsan guddiga xuquuqda aadanaha ee barlamaanka Soomaaliyaa ayaa isaguna Ergo u sheegay inaysan marna sharci ahayn in dadkaan iyagoon meel ku habboon oo amaankooda iyo noloshoodaba lagu damaanad qaadi karo laga raro, wuxuuna wuxuuna ku tilmaamay erey aan wanaagsanayn hadal haynta dawladda ee barakacayaasha ayaa guddaha magalada laga nadiifinayaa, isagoona ku boorriyey in dawladda Soomaaliya ay xaq dhawrto sharciga calamiga ah ee ilaalinta barakacayaasha oo ay Dawladda Soomaaliya Kampala ku saxiixdey sanadkii 2012ka.
Tirada rasmiga ah ee xeryaha barakaca ee Muqdisho ku yaal ayaan si sax ah loo hayn, marka laga soo tago xerada Badbaado oo dawladdu gacanta ku hayso, Rajo oo dawladda Tukigu maamusho, waxaa jira xeryo ku filiqsan gudaha magalada, oo waxay degeen xarrumihii ciidanka, iskuulladii iyo badi dhismayaashii waaweynaa ee magaaladu lahayd kuwaasoo ku burburay dagaallada.
Baaritaan ay ka samaysay hay’adda laanqayrta Cas ICRC guud ahaan 16ka degmo ee Muqdisho ayaa tilmaantay inay 420 kun qof oo barakacyaal ahi ku jiraan xeryaha ku filiqsan magaalada, iyagoo ay haysato dhibaatooyin dhinaca nolosha ah, sida cuntada, biyaha, hoyga, ammaanka iyo faya dhawrkuba, ICRC ayaa intaas ku dartay in tirada dadka ku barakacsan gudaha Muqdisho hadba tiradoodu is beddelaysay.
Muqdisho ayaa sanadihii ugu dambeeyay ku qaadatay labo waji oo ah in mar dadkeediiba ay colaado awgeed uga barakaceen duleeddada, markii xasilooni timidna dadkii ka barakacay iyo barakacayaal kale oo gobollada ka yimid ay isla soo galeen, iyadoo ay taasina barbar socoto qurbo joog isugu jira qoysas iyo dhalinyaraba oo dibadda ka soo laabtay, taasi waxay sababtay buux dhaaf badan oo magaalada laga dareemay, waana sababta keentay in wax leyska weydiiyo sida magaalada loo kala nafisiyaa isha ugu horreysana sida muuqata barakacayaasha ayay ku dhacday.
Yuusuf Keynaan/MH/AM
