Bishan Oktoobar horraanteedii, ayaa boob iyo dhac loo geystay dukaamo badan oo ay leedahay Soomaalida ku nool waddanka Koonfur Afrika, kuwasaoo badi ku yaallay tuulo wax yar ka baxsan magaalada Pretoria.
Sida ay sheegayaan dadkii ku ganacsanayey dukamadaasi, waxaa la boobay ama la gubay 45 dukaan.. Mustafe Muxumed Ibraahim oo ku nool Pretoria kana ganacsada tuulo 10 km u jirta magaAladaas, ayaa isagoo Raadiyaha ERGO la hadalaya sheegay “waxaa magaaladaas degganaa illaa 150 Soomaali ah oo ay uga furnaayeen 46 dukaan, bishu markay ahayd 16-kii Oktoobar ayaa niman budhcad ah una dhashay waddanka Koonfur Afrika ay weerar ku soo qaadeen dukaamadii, dukaamadii qaarna waa boobeen qaarna waa gubeen halka qaar kalena ay fiiqdeen oo xitaa jiingadihii ayey ka diirteen, waxay kaloo dhibaato u gaysteen dadkii Soomaalida ahaa oo qaar badan u geysteen dhaawacyo”.
Ganacsatada Soomaalida ayaan illaa iyo hadda garanayn waxa sababta u ah dhaca iyo boobkaan lagula kacay hantidooda.
Dadka Soomaaliyeed ayaa sheegaya inay tahay markii afaraad ee dukaamada Somaalida halkaas ay ku leeyihiin la boobo, ganacsatada Soomaalida ayaa ku qiyaasay in illaa 1.5 milyan oo dollar hanti gaaraysa laga boobay dukaamadaas.
Mid ka mid ah guddiga tuuladaan oo ay la kulmeen guddiga ganacsatada Soomaalida, ayeysan wax buuran uga qaban cabashadoodii, wuxuuna guddiga sheegay in deegaankaan la boobay ay ka xoogsan jireen dhalinyaro ka badan 180 kana heli jirey nolol maalmeedkooda, ayna hadda noqdeen kuwo gebi ahaanba ka cararay goobahaan.
Sidoo kale waxay sheegayaan inaysan wax gacan ah ka helin ciidanka dawladda, waxaana jira dad iyagoo ganacsigoodii la boobay iyagii la xiray. Guddiga ganacsatada Soomaalida deegaankaas ayaa sheegaya inay u dacwoodeen ciidanka ammaanka goobtaas, wax tallaabo ah oo aan ka ahayn hadal macaan umaysan sheegin Soomaalida siday sheegeen guddigaani.
Dadka Soomaaliyeed ayaa sheegaya inaysan garanayn meel ay aadaan, waxayna sheegayaan inay ku khasban yihiin inay ku noqdaan goobahoodii oo dib u dhistaan, iyagoo sheegaya inay wada hadal kula jiraan dadka deegaanka bal sidii ay isu af garan lahaayeen.
Dhibkaan keenay in la booboo dukaamada Soomaalida, ayey sheegayaan dadka Koonfur Afrikaanka iany ka dmabeyso kadib markii uu wiil Soomaali ah dil toogashou geystay Gabar dadka reer KoonfurAfkrika ahi, taasoo sababtay in dadku ay qaadaan colaad keentay inay boobaan hantida Soomaalida, waxaana sida Soomaalidu sheegayaan dilkaan ku yimid si aan ku talo gal ahayn, haddana ay la xaaleen ehelladii gabadha ayna is afgarteen, oo aan dhacdadaas loo sababayn karin boobka loo gaystay dukaamadooda. Ganacsatada Soomaaliyeed waxay sidoo kale sheegeen, inay jiraan dad yar oo uu madax maray nacaybka soo galootiga ayna yihiin kuwa ka dambeeya dhibaatada lagu bartilmaameedsanayo.
Dadka Soomaaliyeed ee ku nool Koonfur Afrika ayaa badi ka ganacsada raashiinka quutal daruuriga ah, iyagoo deggan goobaah ka baxsan magaalooyinka waaweyn ee loo yaqaan (Locations) oo ah goobo ammaan ahaan aan la isku hallayn karin, waxayna dadkii hadda laga boobay hantidoodii quud darraynayaan inay dib ugu noqdaan goobahoodii wax kastoo ay ugu kacdaba iyo khatar kastoo ay ku galayaanba.
Cabdulqaadir Axad/MH
