(ERGO) – Kaatibo Cabdiqaadir Sheikh Cali waxaa ay ka mid tahay shan kun oo qof oo horumarka ka sameeyay maalgelinta ganacsiga yaryar kuwaa oo uu sameeyo Bankiga Caalamiga ah ee Soomaaliya IBS.
Kaatibo oo ka gacansata noocyada khudaarta iyo miraha ayaa waxaa ay jumlo ahaan uga keento gobollada Shabeellaha-Hoose iyo Shabeellaha-Dhexe, iyadoo hal gaari oo buuxa suuqa keenta saddexdii maalinba mar.
Waxaa ay sheegtay in halka gaari aysan kaligeed iibin marka ay suuqa keento balse ay u qeybiso ganacsatada khudaarta ee dariska la ah. Afar sano ayaa laga joogaa markii ay maalgelinta ka qaadatay bankiga.
“IBS markii uu lacagta isiisay ayaan dhiira galin helay oo aan khudaar doonasho galay, markaas ayaan is furfuray. Khudaarta,” ayay tiri Kaatibo oo ka ganacsiga khudaarta ku jirtay muddo 20 sano ah xilligaas oo ay ka mid ganacsatada yaryar ee suuqa.
Sida ay sheegay Kaatibo, konton illaa siddeetan kun oo shilin Soomaali ah ayay ka heli jirtay xilligaas balse waxaa ay hadda ka macaashtaa siddeed ilaa toban doolar oo u dhiganta 192 kun ilaa 240 kun oo shilin Soomaali.
Habka bixinta lacagta waxaa jira xeer ay dadku ku bixiyaan oo ah hadba inta ay la egtahay lacagta uu qaato qofka. Saddex jeer ayay bangiga lacag ka qaadatay Kaatibo, labo mar oo middiiba shan boqol ah iyo mar kun doollar ah. Koox ka kooban10 qof oo ay madax u tahay ayay ku qaateen deynta bangiga.
“Lacagta waxaan u bixin jirnay bil konton doolar balse culees ayay noqotay markii dambe maalintii labo doolar ayay nooga dhigeen, markaas ayayna noo fududaatay, toban bil ayay noogu dhammaan jirtay markii kontonka,” ayay tiri Kaatibo oo sharxaysa sida ay lacagta u bixin jireen.
Maalgelinta ganacsigeeda wuxuu Kaatibo u horseeday in ay awood u yeelato in ay iskuul geyso carruuteeda ah oo aan horay waxbarasho u tagin.
“Ganacsigan waxaan ka gatay hadda mooto bajaaj ayaa ii shaqeysa, guri waxaa ka gaday Kaawo-godey siddeed kun oo doolar ah, guri kalena waxaan ka baxshay toddobo kun iyo shan boqol doolar, gurigaa hadda degganahay ee Degmada Boondheere waxa uu ahaa cariisha laakiin hadda waan dhistay, sar ayan ka dhigay,” ayay Kaatibo.
Barnaamijkan maagelinta ganacsiga yar yar ee uu bixiyo bankiga IBS wuxuu soo billowday sanadkii 2016-kii, waxaa uu ka bixiyaa suuqyada waaweyn ee magaalada sida Bakaaraha, Xamarweyne Suuq Bacaad iyo Suuqaweyn ee Madiina.
Labo qeyb ayuu bankiga u maalgaliyaa ganacsatada qeyb lacago kaash ah lagu siinayo ganacsatada yaryar iyo kuwa loo iibiyo alaabo ay ganacsi ku billowdaan, sida uu Raadiyow Ergo usheegay madaxa xafiiska maalgalinta ganacsiyada Cabdiwali Maxamuud Cilmi.
Bankigu waxa door muuqda u arkay hablaha doonaya maalgelinta ganacsiga ay haystaan, kuwaa oo laga yaabo in qoysas badan ku tiirsan yihiin.
“Suuq kastana waxaa sameynaa qof ayaa noo jooga oo la macaamila dadka raba maalgalinta. Barnaamijkaan inta badan waxa uu xoogga saaraa dadka barakacaaysha ah ee ganacsiga sameysta, dadka duruufaha haysto maamooyinka oo kale in aan dhiiragelinno saas darteed waxaa ugu badan dumarka oo boqolkiiba lixdan waxaan ku xulannaa gabdho afartanka soo hara ayaa rag ah,” ayuu yiri Cabdiwali.
Kaafiya Axmed Maxamed iyaduna waxa ay suuqa Xamar-weyne ku iibisaa farshaxanka qeybahiisa kala duwan, dharka iyo alaabaha hidaha dhaqanka. Iyada iyo afar qof oo ay shirkad ku yihiin dukaan ayaa waxaa ay bangiga ka qaateen lacag shan boqol oo doollar taa oo ay ku maalgeliyeen dukaankooda.
“Waxaan ahaa garab rarato, waxyar baan meelaha ku wareejin jiray markii dambe waan shaqeystay iyagaa ii maalgeliyey siddeed mar ayaa la ii maalgaliyey, kow waxaa nala siiyey shan, shan boqol aniga iyo saaxiibadeyba, waxaa ay noqotay koox aan ku wada shaqeysanno, awal qof biilka ku eg baan ahaa laakiin hadda qof caan ah oo la yaqaan ayaan ahay,” ayay Kaafiyo oo haysta 8 carruur ah oo agoon ah.
