(ERGO) – Kun iyo laba boqol oo qoys oo isugu jira dadkii ka soo laabtay xeryaha qaxootiga Dhadhaab ee dalka Kenya iyo kuwa ku barakacay gudaha dalka ayaa ka faa’idaystay burjukooyin casri ah oo dhuxusha tashiilaya. Barjukooyinka oo ay ku taargeertay Wasaaradda Deegaanka iyo Daxiiskaee Jubbaland ayaa looga golleeyahay in lagyu yareeyo jarista dhirta la dhuxuleeyo.
Burjikooyinkan cusub ayaa suurta galinaya in qoysku isticmaalo dhuxul ka yar middii ay sida maalin laha ah u isticmaali jireen.
Maxamuud Cabdi Nuur (Bayxaani), Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Deegaanka iyo Dalxiiska Jubbaland ayaa Radio Ergo u sheegay in qorshaha xiga middan ay tahay in ay qaybiyaan 1,500 oo burjikooyin ah.
“Halmar intii dhuxusha lagooyo dadka ha soo fadhiistaan dhuxushii waa la gooyey lamma odhan karro, lakiin tartiib, tartiib ayaan rabnaa in aan uga sii gudubno,oo agabkii looga kaftoomi lahaa la helo” ayuu yiri wasiirka.
Ladan Siraad Cismaan waxa ay ka mid tahay dadka ka soo laabtay xerada qoxootiga ee Dhadhaab dalka Kenya. Qoyskeedu waxaa uu ka kooban yahay saddex iyo toban qof oo 11 ka mid ah ay yihiin caruur.
Hadda waxaa ay dagan tahay xaafadda Midnimo ee magaalada kismaayo, waxa ay ka tirsaneyd dadkii loo qaybiyay Burjikooyinkan. Ladan waxaa ay Raadiyow Ergo u sheegtay in ay isticmaali jirtay 2.5KG oo dhuxul ah oo ay ku soo gadan jirtay hal dolar si ay sadexda waqti ee maalinka ay qoyskeeda ugu karsato raashinka.
Ladan Siraad ayaa sheegtay in qoyskeeda uu mararka qaar awoodi jirin in ay iibsadaan dhuxul intaa dhan maalin walba iyaga oo dayn ahaan ku soo qaadan jiray dhuxusha balse hadda awooddo in ay soo gadato inta ku filan maalinkii.
Burjikadan cusub ee la siiyay oo ay hadda isticmaalayso toddobo maalmood waxaa ay sadexda waqti dhuxusha ay isticmaasho ku soo gadataa 10,000 shilin Soomaali ah oo u dhiganta 0.4 doollar.
“Adigu wax-yar oo hal mar shaaha inta lagu kariyo ah, hadda waxaan ku karsanayaa sadex waqti, waaana i anfacday, ciyaalka iskuulka aadaaya iyo kuwa dugsiga aadaya dhib ayaan ku qabnay oo raashinka inta uu karaayo waxaa ay ahayd saacado, hadana way ikaafisay oo daqiiqado ayay wax iigu karisaa,” ayay tiri Ladan oo boogaadinaysoburjikadan cusub ee la siiyay.
Gudoomiye Ku xigeenka xaafadda Midnimo, Foos Axmed Maxamed ayaa Raadiyow Ergo u sheegtay in birjikooyinka loo qaybiyay dadka danyarta ah waxaa in xaafadda ay leedahay gudiyo hoose oo loo xil-saaray soo xulista 1200 qoys oo ka faa’iidaysani qaybinta.
“Waxaa naloo keenay birjikooyin tayo leh, waxaana qaatay 1200 qof, laba boqol iyo sideetan waa dadka soo barakacay, 920 dadka ka soo laabtay Xeryaha qaxootiga dhadhaab Kenya” ayay tiri Foos.
Fardowsa Cabdi Xusseen waxaa ay ka mid tahay qoysaska loo qaybiyey burjikooyinka waxaa ay horay u isticmaali jirtay maalintii 2kg dhuxul ah oo ay ku soo iibsan jirtay lacag dhan 20,000 Shilin Soomaali ah ($0.8). Hadda waxaa ay maalintii isticmaasha 1kg oo laga iibiyo lacag dhan 10,000 Shilin ($0.4).
“Tii hore digsiga waa ay ka koraysaa, maanta dhan waa ay qaxaysaa tanna labba xabo ayaad ku ridi, markiiba waa kalay arag. markaan kan dabka saray waakan wuuba gudhsadayba, jamladii markiiba waa kartay, laba habeen camal waa lahayn karaa, qofka aan durba raashin karinaynin tobonka dhuxusha ah ee halka bac” ayay Fardowsa oo ka hadlaysay habka bayqaaminta dhuxusha.
La taliyaha dhinaca deegaanka ee Wasaaradda deegaanka iyo dalxiiska Jubbaland Cabdixakiin Kadiye Cali ayaa sheegay in Wasaaradda Deegaanka ay horay u joojisay dhuxushii laga dhoofinaaayey deegaamadda Jubbaland haddana ya qorshaynayso shanta sano ee soo socota in boqolkiiba konton la yareeyo dhuxusha lagu isticmaalyey gudaha .
