(ERGO) – Xaliimo Maxamed Cabdi oo ah hooyo haysata afar carruur ah, waxay ka mid tahay 192 qoys oo ku nool xero barakac oo ku taalla degmada Shilaabo ee gobolka Qorraxay ee Dowlad Deegaanka Somali Itoobiya ayaa waxay ka faa’iidaysatay deeq isugu jirta lacag, raashin iyo biyo dhaamin la gaarsiiyay Degmada.
Xaliimo oo abaar ugu soo barakacday miyiga Shilaabo ee Dowlad deegaanka Soomaalida Itoobiya waxay sheegtay in 25-kii bishii hore la siiyay 500 oo birta Itoobiya ah oo u dhiganta $16.66 ah, 25 kiilo oo sonkor ah, kiish bur ah, saddex liitar oo saliid ah iyo 25 kiilo oo bariis ah.
“Booyadu biya ah ayay noo shubeen, biyaha noloshayada oo dhan baa ku xiran wax biyaha ka wanaagsan oo naloo qaban lahaana ma jiraan, wax walba ayaan ku karsannaa, waan cabnaa, ciyaalka ayaan ugu qubeysannaa, dharka waan ku mayrannaa, marka haddana xilli kulul baa lagu jiraan, nolosheena aad bay u beddeleen,’’ sidaasi tiri Xaliimo oo la hadashay Raadiyo Ergo.
Xaliimo ayaa intaa ku dartay in biyo deegaanka ay ka heli jireen ay qaali noqdeen islamarkaana aanay awoodin inay iibsadaan.
Sida ay sheegtay Xaliima, qiimaha foostada biyaha ah ayaa ah 60 bir ilaa 70 taas.
Ceelka Dawacaale ee Shilaabo ayaa ah meesha kaliya ee dadka deegaanku biyaha ka helaan, hase ahaatee roobyarida darteed ma soo saaro biyo ku filan dadka iyo xoolaha ku nool deegaankaas.
Waxay tilmaamtay in iyada iyo dadka xerada la deggan ku tiirsanaayeen gurmadkan ka hor masaggo ay gargaar ahaan u siin jirtay dowladda shantii biloodba mar taas oo ay ugu dambeysay10-kii bishii hore.
Urur ay ku midoobeen dhallinyarada gobolka ayaa saddexdii toddobaad ee u dambeeyay ku howlanaa qaybinta deeqda.
Biyo dhaaminta oo weli ay dhallinyaradu wadaan, ayay xustay inay u ballan qaadeen inay sii wadi doonaan inta uu roobku ka da’ayo.
Roobkii dayrta oo aan ka di’in inta badan Dowlad deegaanka iyo roobkii gu’ga oo ka dib dhacay xilligii uu di’ jiray ayaa loo aanaynayaa biyo yaraan oo dadka iyo duunyaba saamaysay taas oo sababtay meelo badan oo dowlad deegaanka ka mid ah ay biyo yaraan ka dhacdo.
Guddoomiyaha ururka gurmadka sameeyay Maxamed Qorane Cumar ayaa sheegay in booyaddii siddeedaad ay gaarsiiyeen xerada dadku ku jiraan, iyagoo saddexdii qoysba isugu dara fuusto ay saddex maalin ku joogaan.
Waxaa biyaha oo ay ka soo dhaamiyaan ceel 25km u jira xerada ay dadka ugu shubaan jiirkaanno, foostooyin, shiraac iyo baco ay qoysaska qaar dhigtaan.
Mohamed ayaa intaa raaciyay in booyadda biyaha ah ay middiiba ku kacday 3,000 oo bir oo u dhiganta $100.
Wuxuu xusay in inta aanay gaarsiin deeqda dadka barakaca ah ay soo sahmiyeen xerada si ay u ogaadaan baahida ugu badan ee dadka haysa.
“Dhallinyaradu waxay arkeen dadka Buulo-ceydha ku jira inaysan ahayn dad haysta nolol ku filan, qeyla dhaantu waxay ka timid dadkii iyaga ka midka ahaa ee magaalada imaanayay baa dhallinyarada u yimid, iyagoo baa yiri war arrintaas baa na haysata idinkuna dhallinyarii iyo iftiinkii waddanka ayaad tihiin, waxaan rabnaa inaad dadka noo dhex martaan oo aad wax nala qabataan. Booyadaha biyaha ee aan gaarsiinnay hadda siddeed bay marayaan, hal maalin bay saddex booyad gaarsiiyeen, hal maalin oo ka dameysayna barnaaamijka way filiyeen,” ayuu yiri Maxamed.
Lacagta ay gargaarkan cunada iyo biyaha isugu jira ayaa waxay dhallinyaradu ka soo uruuriyeen ganacdatada iyo dadka degmada Shillaabo.
Waxaa gurmadka ku baxday lacag dhan 10,000 oo birta Itoobiya ah.
Cabdi Faarax Saleeban waa aabbe haysta 10 carruur, wuxuu sheegay in abaartu dhaafisay 200 neef oo ari ah iyo 30 geel ah sidaasna uu barakac u noqday. Tobon neef oo ari ah oo uga haray xoolaha waxaa baaddiyaha Shillaabo ku ilaaliya wiil uu dhalay.
Nolosha qoyskiisa ayuu sheegay Cabdi in aysan ahayn mid meel kale wax ka soo galaan marka laga tago waxa uu qaraabadiisa ka helo.
‘’Dadka waa iska qaraab tagaa, maalintii magaalada ayuu iska maraa, habeenkiina waa iska soo wada galaa, qolo qaraabaa iyo waxbaa maalintii wax laga soo hel-helaa, waxaas oo aan joogto ahayn baa dadku isaga nool yahay. Wax meel u saaran malaha, shantii qoys baa shantii bil mar la isugu daraa shamuuro,’’ waxaa sidaas Raadiyo Ergo u sheegay Cabdi.
Wuxuu sheegay in maciishadda magaalada ay tahay qaali oo waxa yar ee uu meelaha ka helo aysan u goyn in maalin galinkeed uu cidda raashin ugu soo gado.
‘’Maciishadda magaalada taallaa waa wax iska qaaliya oo doolarkii baa kacay baa la dhahaa, koombada sokorta ah waa labaatan bir, daqiiqdu waa ku dhowdahay, nolol saas ah oo ciriiri ah baa dadku isaga jiraa,” ayuu sheegay Cabdi.
