Dhaqtar Abshir Maxamuud Axmed oo ah agaasimaha wasaaradda xanaanada xoolaha ee Hirshabeele ayaa sheegay in cudurka jadeecada uu hayo ariga kaas oo ka jiro deegaanno badan oo gobolka Shabeellaha dhexe ka mid ah. Wuxuu sheegay in cudurkaan uu jiray tan iyo bartamihii bishii Diseembar ee ina dhaaftay, iyadoo uu ka dhashay gendi badan oo ka kacay gobolka oo xoolaha cunaya.
Wuxuu sheegay inuu tagay ilaa afar tuulo oo kala ah Kurshaale, Buulo-abtow, Muka-dheere iyo Mayraale oo dhinaca bari ka xiga Balcad, uuna xoolaha buka ku soo arkay.
“Goobahaan tagay markaan arkay calamadaha cudurka waa jadeeco, xoolo dhaqatada waxaan u sheegaynay inay nala soo xiriiraan waxaanan siinaynay daawayn iyo talooyin” ayuu yiri Dr. Abshir.
Wuxuu sheegay in gooryaan iyo gendi badan oo deegaanka waqtigan ka jiray oo cunay xoolaha uu ku keenay cudurkaan, wuxuuna sheegay in sidoo kale cudurka furuqu hayo xoolaha, labadaan cudurna keliya talaal wax looga qaban karo.
Xoolo dhaqatada ayaa sheegaya in cudurkaan uu neefka haynayo shan maalmood uuna u dhimanayo. Axmed Cilmi Walaal wuxuu deggan yahay Buulo-Abtow oo 10km dhinaca bari ka xigta Balcad, wuxuu sheegay in cudurka toddobaadkii ugu dambeeyay uu ka dilay 20 halka 30 neef oo kalena ay la il daran yihiin.
“Kaabsool ayaan biyo ugu qasaa, waana farsamo aan aabbahay ka soo gaaray, markaan qasno qaar waan ku durnaa, qaarna sankaan uga shubnaa, dadka waalidka ah ayaana intaas talo ahaan nagu siiyeyWaxay sheegeen in neefka uu qandho qabanayso, sandka diif ayuu ka keenayaa, indhaha biyuu ka sii daynayaa kaddibna wuu xaarayaa, neefkiina shan maalmood gudahood ayuu ku dhimanayaa,” ayuu yiri Axmed.
Axmed wuxuu leeyahay 70 neef oo ari iyo 24 neef oo lo’ ah, wuxuu sheegay inay iyagu u malaynayaan inuu yahay cudurkaani jadeeco uuna deegaanka jiray bishii ugu dambaysay.
Luuley Cadow Xasan waa hooyo shan carruur ah dhashay 120 neef oo adhiya ayay haysataa, waxay sheegtay in cudurkaan oo qufac, indhi biyood, iyo shuban leh loo sheegay inuu yahay jadeeco.
“Aniga hadda 22 neef ayaa iga dhimatay, ilaa 50 neef oo kalena cudurka waa iga hayaan oo ma daaq tagaan oo gurigay joogaan, mana la daaq tagaan xoolaha kale,”ayay tiri Luuley.
Luuley waxay sheegtay in xoolahaan ay tahay isha keliya ee nolosheedu ku tiirsan tahay, oo canahooda ay safarsadaan oo ay u iib geystaan tuulada.
“Intii hadda xanuunka xoolaha uu ku dhacay caano kama maalin, neefkii isagaaba qandhan, hadda beer ayaan u soo falaa ilmaha oo aan ka soo qaato maalintii 2 dollar, intaas ayaan badar u soo siistaa oo cuno uga dhigaa,”ayay tiri Luuley.
Dr. Abshir ayaa sheegay in xilligaan oo jiilaal lagu jiro ay xoolaha u baahan yihiin gooryaan dilis, inkastoo tallaalo meelo kala duwan ka socdaan haddana ay jiraan goobo fog fog oo aan la gaari karin. xoolahaas oo aan talaalku gaarin ayaana mararka qaarkood qaadsiya xoolaha kale markay isugu yimaadaan goobaha xooluhu ka cabaan.
Wuxuu kaloo sheegay in meelaha qaar uu ka jiro xanuunka furuqa oo isna riyaha haya. Waxaa jira olole talaal xoolaha ah oo ka socdo qaybo kala duwan oo Shabeellaha dhexe iyo Hiiraan ah, kaas oo looga dilayo bahalka gooryaanka kaas oo xilliga jilaalka neefka nugleeya.
