(ERGO) – Labo kun iyo siddeed boqol oo ah carruur ku nool deegaannada Somaliland ayaa afartii bilood ee u dambeeyay laga daweeyay cudurka Oof-wareenka. Sagaashan haween xirfadleyaal caafimaad ah ayaa loo tababaray daweynta cudurka, waxayna ka howlgalayaan deegaannada miyiga ee aan lahayn xarumaha caafimaadka.
Gudaha Somaliland, lix iyo sagaashan kun oo carruur ah ayuu cudurka ku dhacay tan iyo bishii Janaayo ee sanadkaan, sida uu Raadiyo Ergo u sheegay Dr. Cali Maxamed Cumar oo ah madaxa qeybta daryeelka qoyska ee wasaaradda caafimaadka Somaliland.
Wuxuu intaas ku daray in sanadkii 2017 uu cudurka Oof-wareenku ku dhacay labo iyo toddobaatan kun oo carruur ah, oo 14 kun oo ka tirsan ay u dhinteen cudurka.
“Tirada waxaa kordhinaya shacabkeenna oo aan xanuunkan u aqoonin dilaa, muddo yar ayuu ilmihii u dhimanayaa, haddii isbitaal degdeg loo geyn waayo, waa xanuunka ugu badan ee ay hadda u dhintaan caruurteenu,” ayuu yiri Dr. Cali oo xusay in kororka tirada carruurta uu saameynayo cudurka ay keentay in ilmaha laga daweeyo.
Ifraax Xuseen oo ku nool tuulada Balli-mataan oo 82 km dhanka koonfur kaga beegan magaalad hargeysa waxay daweysaa carruurta uu ku dhaco cudurka Oof-wareenka ee tuuladeeda.
Raadiyo Ergo ayay u sheegtay in maalin walba ay booqato toban qoys, ayna wacyigelin iyo daweyn u sameyso carruurta cudurku hayo. Carruurta ay xaaladdooda caafimaad adag tahay waxay u gudbisaa carunta caafimaadka ee deegaanka.
Qalabka iyo daweyntaba waxaa ka caawisa hay’adda badbaadada carruurta ee Save the Children.
Muddo afar bilood ah ayay ka shaqeynaysaa kalkaaliyaha caafimaad ee wareega ee Balli-mataan.
“Hooyo kasta hadda way i baratay, xanuunnada ayaan u sharraxaa markaan u tago haweenka degmada ku nool. Dadka deegaanka qaar ayaa ila soo hadla kuwana carruurtooda ayaa ay ii keenaan oo aan u daweeyaa,” ayay tiri Ifraax.
Labo toddobaad ka hor ayaa Somaliland laga sameeyay wacyigelin ku aadan sidii hooyooyinka ay isbitaallada u geyn lahaayeen carruurtooda haddii calaamadaha cudurkaas ay ku aragto. Calaamadaha Oof-wareenka waxaa ka mid ah qufac, neefta oo qabata ilmaha iyo xummad, sida uu Raadiyo Ergo u sheegay Maxamed Cumar Boobe oo ah madaxa qeybta xanuunnada ee hay’adda Save the Children.
Hay’addaas iyo wasaaradda caafimaadka ee Somaliland ayaa waday qorshaha wacyigelinta.
“Markii la aqoonsaday in carruurtu ugu badan u dhimato cudurkan ayaa wacyi gelinta la billaabay, hooyo walba waxaa loo sheegay astaamaha cudurka oo haddii ay ku aragto inay degdeg u geyso isbitaallada,” ayuu yiri Maxamed.
Warbixin ay soo saartay Save the Children bishii Nofembar ee sanadkii 2017 ayay ku sheegtay in 14,561 carruur ah uu cudurka Oof-wareenku ku dilay Soomaaliya. Warbixinta ayaa sidoo kale tilmaamaysay in afartii carruur ah eek u dhinta gudaha Soomaaliya uu mid ka mid ah u geeriyoodo cudurka. Waxaa warbixanta Save the Children ay ku xustay in cudurkan uu yahay dilaa la illoobay.
Oof-wareenku waa caabuq ku dhaca sambabbada carruurta kaas oo ay keento bakteeriyo. Carruurta ka yar shan sano ayaa ugu badan oo qaada xanuunkan sida ay dhakhaatiirtu sheegaan.
