Dhallinyarada deegannada Puntland ku nool ayaa inta badan sheegaya in ay shaqo la’aan ay hayso, iyagoo eersanaya heerka caddaaladda iyo sida shaqada loo helo Puntland oo ay sheegayaan in ay ku salaysan tahay si dhabar ka taabasho ah iyadoo shaqooyinka harayna la siiyo dad ajinibi ah iyo kuwa kale oo qurbaha laga keenay.
Balse dhallinyarada laftooda ayaa iyaguna aan qaban shaqo walba balse eeganaya shaqooyin gaar ah oo sare, taas oo aad loogu dhaliilayo, waxaa kaloo meesha ka maqan habkii ay dhalintu shaqada u raadsan lahayd oo aysan xirfad badan u lahayn, balse su’aasha is waydiinta mudan waxay shaqo noocee ah yey dhallinyardu doonayaan.
Weriyaha Radio Ergo ee magaalada Garoowe Cabdiraxman Maxamed Xaaji ayaa dood cinwaankeedu ahaa shaqo noocee ah ayey dhallinyaradu doonayaan u qabtay qaar ka mid ah dhallinta ku sugan magaalada Garoowe.
Abshir Cabdi Yuusuf 25 sano jir ilaa heer jamacadeed ah wuxuu Ergo u sheegay in muddo ku dhow 3 sano uu shaqo raadinayey kadib markii uu dhammeeyey dusiga sare u bilaabay shaqo raadinta, asagoon aan wali shaqo helina ku dhameeyey digriiga heerka kobaad ee jamaacadda, hadda wuxuu muddo dhawr bilood ah ka shaqaynayaa xafiiska wasaaradda hawlaha guud ee maamulka Puntland ee Garoowe.
“Qofka marka uu ka soo baxo jaamacaada wuxuu doonayaa in uu helo shaqo ku haboon oo mushaar ahaan iyo magacaanba u qalanta, balse adiga oo digrii ah ama master ah kama shaqayn karitid shaqooyinka asasiga ah waayo kuuma qalmaan sidaa waxaa yiri Abshir oo ka mid ah dadkii ka qaybaglay doodda”
Sakariye Nuur Faarax ah arday 20 sano jir ah wuxuu qabaa fikrad ka duwan midda Abshir oo ah in qofku uu qaban karo shaqo walba haddii uu waayo midda uu isagu ku haminayo, “ haddi ardaygu ka soo baxo dusiga sare maxaa u diidaya in u qabto shaqooyinka asaasiga ah sida harqaanka, kaashiyeer in uu noqod, in ka qaybgalo dhismaha sida wadooyinka iyo guryaha, in uu iibiyo tukaamada iyo xirafadaha kale ee gacanta lagu qabto, ma jiraan wax ka mamnuucaya marka shaqo la’aan kama jirto Puntland ee dhallinyarada waxaa ku jira qab iyo in ay durba meel sare ka shaqo billabaan.” Ayuu yiri.
“Tusaale haddii arday ka soo baxay jaamacadda ama dugsiga sare aad ku tiraahado kaalay aan shaqo u doonano shirkadaha dhismaha ama makhaayadaha wuuba kugu qoslayaa asagoo oranaya aniga oo ka soo baxay waxbarashada sare sideen u qaadaa badeel iyo ciid, marka sidee buu rabaa in uu shaqo ku helo qofka noocaas ah, waayo dadka oo dhami wasaarad iyo hay’adda sare kama wada shaqayn karaan waxaa loo baahan yahay caqli.” Ayuu Zakariye
Abshir ayaa sheegay in dhallinyaradu ay qaabab kala duwan ku raadsadaan shaqooyinka, hase ahaatee waxaa jira cadaalad darro ah in hay’adaha shaqaalaysiiya dadka inaysan qofka aqoontiisa ku qaadan bale ay jirto dhabar ka taabasho, tusaale haddii uu qof kugu jiro dowladda, hay’adaha ama qof la xushmeeyo oo dadka helkaada ah uu la hadlo hay’adda oo u dhoho qofkan shaqada hal siiyo waa hubaal waa lagu qorayaa shaqada, laakiin marka shaqada la soo dhajiyo haddii aad codsato way adag tahay in aad hesho marka waxaan ula jeedaa cadaaladd darro ayaa jirta maadama qofka aqoontiisa aan lagu qaadan.
Zakariye oo ka jawaabayey su’aad ahayd dhallinyarada asxaabtaada ah tiro intee leg baa ka qabata shaqooyinka asaasiga? ayaa yiri.” Waxaan oran karaa 4% waa tiro yar marka laba babarrdhigo tirada dhallinyarada Puntland. Ma garanayo marka shaqo la’aanta ay sheegayaan dhallinyardu balse way jirtaa shaqo yaraan, “maalin walba waxaa la qabtaa kulmo dhallinyarada looga wac galinayo tahriibka waxana la dhahaa tahriibka waa mamnuuc lama ogala balse ma jiro qorshe kale oo dhallinta lagu qanciyo oo laga dhaadhiciyo in shaqooyinkan ay qabtaan oo wadanka khayraadkiisa la fahansiiyo” Ayuu ku daray hadalkiisa.
Waxaan soo jeedin lahaa in dhallinyarada ka soo baxaya jamaacadaha iyo dugsiyada sare ee tahriibaya in loo sameeyo barnaamijyo lagu badali karo miskaxdoooda iyo talaabooyinka khaldan oo ay ku kacayaan, dhallinyarada waxaan leeyahay hoos u eega shaqooyinka hoose waa lama huraan iskana daaya hamiga sare waa wakhti iyo tayo dhumis.
Cabdiraxmaan Maxmaed Xaaji/FO
