(ERGO) – Boqol iyo shan dhallinyaro ah oo ka soo jeeda qoysas iskugu jira danyar iyo barakac ayaa ku filnaaday nolosha reerahooda, markii ay ku shaqo billaabeen xirfado gacanta ah oo bilaash lagu baray.
Billowgii sanadkan Axmed Dable, oo ah nin makaanik ah oo ku nool Cadaado ayaa isku xilqaamay in uu ku baro xirfadda gaadiid samaynta garaash uu ku leeyahay magaalada.
Raggan oo muddo saddex bil uu siinayay qaabka loo cillad-bixiyo gaadiidka ayaa hadda dhammaan ku shaqeeya farsamadaas.
Qaasim Maxamed Cabdi oo ka mid ah ayaa muddo bil ah si joogto ah ugu shaqeeya xirfadda makaanikada, wuxuuna maalinle u helaa ugu yaraan $10.
Wuxuu iskiis ugu shaqeeyaa gaadiidka magaalada, isaga oo ka qaata lacag ka jaban qiimaha garaashyada, taas oo u suuragelisay inuu muddo kooban helo macaamiil badan.
Wuxuu soo kabasho dhaqaale u horseeday qoyskiisa oo 8 qof ah oo kaligiis ku tiirsan.
“Noloshayda hadda waa nolol fiican, Ilaahay baa mahad iska leh. Dabcan, qofka markuu xirfad leeyahay ee uu shaqeeyo iyo markuusan xirfad lahayn way kala duwan yihiin noloshiisa iyo fikirkiisu. Qofku marka uusan shaqaynayn oo uusan xirfad lahayn, caqabado badan ayaa ku imaan kara, hadday tahay noloshiisa.”
Qaasim wuxuu sheegay in shaqadan oo ah tii ugu horraysay ee uu qabto uu ka qaaday dhiiranaan, maaddaama ay wax weyn tartay qoyskiisa. Wuxuu aaminsan yahay in uu sii horumariyo. Wuxuu si joogto ah ugu xiran yahay macallinkiisa, isaga oo mar walba la wadaaga wixii ku adkaada si uu ula xalliyo.
Wuxuu xusay in xirfadda uu bartay ay meesha ka saartay shaqo la’aan uu muddo ku dhib qabay. Wuxuu hadda qorshaynayaa inuu isna sii baro laba wiil oo ka yar, si ay iyaguna ugu shaqaystaan. Wuxuu u arkaa in haddii ay iskaashadaan ay sare u qaadi karaan dakhligooda, illaa heer ay samaysan karaan garaash ay leeyihiin.
Wuxuu sheegay in xirfaddan oo barashadeeda uu ku dhiirrigeliyay wiil ay saaxiibo yihiin uu ka helay faa’iido. Waxa ugu weyn ee mar kasta uu xasuusto ayuu ku sheegay inuu bilaash ku bartay xirfad isbeddel dhaxalsiisay qoyskiisa.
“Qarash markii aanan haysan, anigu waxaan ahaa qof u baahan in wax la siiyo. Marka ma aanan awoodin haddii la yiraahdo intaasoo qarash ah wax lagu baranayo, imaw oo iska bixi. Ma aanan awoodin. Tallaabadii ugu horreysay ee aan qaaday waxay ahayd inaan dadka u shaqeeyo oo aan markii horeba wax u barto.”
Qoyska Qaasim ayaa ka soo barakacay miyiga magaalada Cadaado sanadkii 2025, xilligaas oo daaq la’aan iyo haraad ka dhashay roob-yari darteed ay ku waayeen 50 ari ah oo ahaa halka il ee dhaqaale ee ay ku tiirsanaayeen. Wuxuu sheegay in magaalada oo ay soo miciin bideen ay markii hore kala kulmeen nolol adag.
Wuxuu xusay inay dantu ku qasabtay inay kaalmo weydiistaan qoysas iyaga nolol dhaama oo ay qaraabo yihiin, kuwaas oo aysan joogto wax uga heli jirin. Wuxuu xusay in habeenada qaar ay gaajo ku seexan jireen, taas oo isaga oo curad u ah qoyskiisa welwel ku haysay.
Wuxuu sheegay in hadda uu qoyskiisa ka saaray xero barakac oo ay deganaayeen, isaga oo guri laba qol ah uga kireeyay magaalada. Wuxuu bil kasta ka dhiibaa $30, taas oo ay kaga bexeen biyo-yari iyo hoy-la’aan xerada ku haysatay muddo sanad ah.
Dhammaan qoysaska ay ka soo jeedaan raggan xirfadaha la baray ayaa hadda si isku mid ah u dareemaya soo kabashada dhaqaale. Cabdullaahi Maxamed Ibraahim oo ka mid ah wuxuu xirfadda la baray ku shaqaysanayay ku dhowaad laba bilood.
Wuxuu sheegay in bishii uu tashto ugu yaraan $250, taas oo beddeshay nolosha qoyskiisa oo afar qof ah, labadiisa waalid iyo toddobo carruur ah oo la dhashay oo uu ka masruufo shaqadiisa.
“Adiga nolol fiican iyo horumarka aan hiigsanayay ayaan ka sameeyay shaqadan. Noloshaydii hore iyo tan hadda, haddii aan isbarbar dhigo, midda hadda aan ku jiro waxaan ahay nin xirfad leh, wax bartay, waxna yaqaanna, oo hadda isagu lagu tiirsan yahay. Ilaahay ayaa ku mahadsan.”
Cabdullaahi oo ka mid ah dadkii ugu horreeyay ee xarunta Dable lagu tababaray wuxuu sheegay in ka hor inta uusan baran xirfaddan uu shaqo raadinayay saddex sano oo xiriir ah balse uusan helin.
Wuxuu aaminsan yahay inay sabab u ahayd xirfad la’aantiisa. Wuxuu sheegay in dhallinyaro badan oo ay isku waqti magaalada soo galeen ay balwad barteen si ay iskaga yareeyaan welwelka iyo nolol-xumada haysatay, balse isagu kama mid noqon da’yartaas.
Ninkaan wuxuu hadda ka shaqeeyaa xaruntii uu tababarka ka qaatay, isaga oo loo doortay kaaliyaha macallinka. Wuxuu maalin kasta tababar siiyaa dhallinyarada cusub ee ku soo biiraya oo ku dhiirigeliyo xirfaddan.
“Dhallinyarada waxaan leeyahay, xirfaddu wax sahlan ma aha. Haddii qofku uu barto, noloshiisa iyo tan qoyskiisaba waa ku dabooli karaa. Qofku inuu meel iska fadhiyo marna kuma talinayo. Qofku waa in uusan isdhiibin oo uu dadaal sameeyaa.”
Cabdullaahi oo ka soo jeeda qoys danyar ah ayaa sheegay in muddo lix bilood ah oo uu shaqaynayo ay reerkooda u tahay noloshii ugu wanaagsanaayd ee ay abid mutaan. Wuxuu sidoo kale waxbarasho ku daray laba bilood ka hor afar walaalihiis ah oo aan weligood duruus qaadan.
Wuxuu intaas ku daray in sidoo kale uu qorshaynayo inuu samaysto garaash isaga u gaar ah si uu sare ugu qaado dakhligiisa. Si uu uga dhabeeyo damaciisaas ayuu sheegay in hadda uu bilaabay kayd dhaqaale oo $30 bishii ah. Wuxuu tiigsanayaa inuu gaarsiiyo $2,000.
Dhanka kale, Mahad Dable oo ah ninka dhallinyaradan xirfadaha si bilaash ah u bara ayaa sheegay in ujeeddadiisu tahay in qof walba uu yeesho xirfad uu ku shaqaysan karo, beddelkii uu raadin lahaa shaqo mushaar leh ama uu asaagiis dawarsan lahaa.
Wuxuu xusay in fikraddan ay ku dhalatay sanadkii 2025, xilligaas oo uu arkay dhallinyaro badan oo ka imanaya miyiga, kuwaas oo doonaya inay caawiyaan reerahooda oo ah xoolo-dhaqato cayroobay, balse aan lahayn xirfad ay ku shaqaysan karaan.
Wuxuu ku tababaraa gawaarida uu farsamaynayo isaga oo siiya casharro buuxa oo ku saaciday inay bilo yar isku filnaadaan.
Inta badan dadka miyiga ka imaanaya ee soo galaya magaalooyinka ayaa wajahaya shaqo la’aan, waxaana ku adkaada inay la qabsadaan magaalooyinka.
Caqabadda ugu weyn ee ay wajahaan waa xirfad la’aanta, balse fursadaha noocan oo kale ah inkasta oo ay naadir yihiin inta hesha haddana waxay u noqdaan fure nololeed.
