(ERGO) – In ka badan shan kun oo qoys ayaa tan iyo bishii Diseembar biyo yari, cunno xumo iyo hoy la’aan ku wajahaya magaalada Bardheere oo ay soo miciin bideen.
Waxay deegaannadoodii ugu soo barakaceen roob yari afar xilli ka jirtay oo nacfi tirtay kabayaashoodi dhaqaale. Waxaa ka mid ah Saynab Jamaad Cali oo ka mid ah.
Waxay Radio Ergo u sheegtay in qoyskiisa oo 9 ah ay wajahayaan nolol xumo daran, markii ay ku adkaatay helitaanka dhamaan waxyabaha nolosha aas-aasiga u ah.
Qoysas kula nool xerada Iftiin oo ehelkoodu ay caawiyaan ayay maalmaha qaar ka helaan kaalmo raashin aan ku filnayn reerkeeda oo badan darteed.
Waxay tilmaamtay in aysan jirin meel kale oo dhaqaale uu ka soo galo.
“Nolol adag ayaan ku jirnaa. Wax aan gacan ku hayno malahan. Wax dad laga baryay ayaan ku tiirsanahay. Dhibaato wayn ayaan qabna.”
Waxay xustay in ay ku hungowday raadinta shaqooyin xoogsi ah. Waxay u sababaysay dhaqaale xumo ka jirta iyo haweenka shaqada raadinaya oo badan.
Haweeyneydan ayaa xustay in ilmaheeda aabbaahood uu yahay wayeel aragga la’ a oo aan kaalin ka qaadan karin masruufka reerka, carruurtuna ay yaryar yihiin oo aysan shaqayn karin.
Culaysyada isku biirsaday oo ay kali ku tahay ayay xustay in ay walwal ku hayaan. Waxaa intaas u dheer in aysan haysan hoy ay gabaadsadan.
Waxay ku nool yihiin geedo aan har fiican lahayn oo ay dul saarteen calaalo dhamaad ah. Waxay xustay in xerada ay horay u deganaayeen dad danyar ah oo aan waxba ku dhaamin.
Arrintaas waxay keentay in aysan xitaa ka helin wax ay cooshado ku dhistaan. Qabowga iyo qoraxda ayay banaanka u joogaan.
“Baco aan dulsaarano waan awoodi waynay inaan soo iibsano. Wax hoy ah oo illa hadda nala siiyay malahan.”
Saynab ayaa sheegtay in ay waxbarasho la’aan ka yihiin labo carruur ah oo dugsi Qur’aan uga dhigan jiray deegaanka Faa-fax dhuun oo ay ka yimaadeen, taas oo Baardheere hoos tagta. $10 oo ay bishii ka bixin jirtay ayaysan hadda u awoodin.
Haweeynaydan culaysyada kale ee haysta waxaa ka mid ah in si joogta ah loo soo waydiyo 10 milyan oo shilin Soomaali ah oo looga leeyahay dukaamada raashinka iyo ceelasha biyaha ee deegaankoodi.
Waxay tilmaamtay in ay murug badan ku hayso dayntaasi, balse aysan awoodin in ay dib u bixiso. Qoyska Saynab oo waligood xoola dhaqato ahaa ayaa roob yari soo jirtay tan iyo sanadkii 2024 ku waayay 70 neef oo ari iyo lo’ iskugu jiray oo ay noloshoodu ku tiirsanayd.
Waxay xustay in qoysas ay qarabo yihiin oo ku nool miyiga degmada Bardheere ay u gaysay 10 u hartay. Waxay rajo xumo ka muujisay in ay u sii nagaan doonnan, maaddaama aysan haysan bad iyo biyo toona.
Dhamaan qoysaska soo miciin biday magaalada Bardheere ayaa ka siman nolol xumada. Xuseen Xasan Mooge waxay qoyskiisa oo 10 qof ah ku sugan yihiin xaalad adag oo dhanka nolosha ah. Wuxuu sheegay in aysan haysan dhamaan adeegyada aas-aasiga ah, taas oo rajo tirtay.
Ninkaan ayaa xusay in maalin walbo uu magaalada u kallaho si uu qoyskiisa dabka ugu shido. Kaalmo uu soo helo ganacsato ay ehel-yihiin iyo qaraabo magaalada u jooga ayuu sheegay in ay hal mar dabka ku shitaan, halka malmaha qaarna ay waayan.
“Markii aan wayo wax ay dabka ku shitaan habeenkii carruurta lagama seexdo. Biyaha laftooda waa ku dhib qabna jirgaamo ayay webiga Jubba uga soo dhaansanaa.”
Xuseen ayaa sheegay in uusan awoodin $0.3 oo 20 liitar ay iibiyaan baraago gaar loo leeyahay oo xerada u dhow. Intaas wuxuu ku daray in xerada aysan ka jirin adeegyada waxbarashada iyo caafimaadka.
Labo carruur ah oo u dhalay ayuu xusay in uu ku arkayay qandho iyo qunfac ku soo noqnoqday labadii toddobaad ee u danbayay, balse uusan u heli karin daryeel caafimaad.
Ninkan oo 66 jir ah waligiisa xoola dhaqato ahaa ayaa tilmaamay inuusan lahayn xirfad uu kaga shaqaysto magaalada.
Wuxuu in badan raadiyay shaqooyinka xamaal ah, kuwaas oo uusan helin. Waxaa xaalada Xuseen sii murjiyay daymo lagu leeyahay oo waydiin joogta ah uu kala kulmo.
“Xoola ayaan ku tiirsanayn oo aan ka heli jirin cad, caano iyo iib. Intii badnayd waa naga dhamaadeen. Kuwa noo harayna wax nacfi ah maleh.”
Ninkan oo waqtigiisa ugu badan ku soo qaatay miyiga ayaa sheegay in ay tahay markii ugu horeysay oo ay barakacaan, taas oo xaalad adag galisay.
Waxay roob yarida ku waayeen 287 neef oo geel, ari iyo lo’a iskugu jira. Toban iyo kow ari ah oo u jooga ayuu xusay in aysan lahayn cad, caano iyo iib toona.
Maxamed Xuseen Boyow oo ah madaxa wacyigalinta ee hay’adda barakacayaasha Jubbaland ayaa Raadiyow Ergo u sheegay in qoysaskaan ay wajahayan daruufo nololeed oo adag.
Wuxuu sheegay in masuliyiinta hay’ adda ay dadka magaalada u dhax mareen, balse kaalmadii la helay oo ay gaarsiyeen aysan waxbo ka beddelin xaalada dadka oo uu sheegay in ay aad u badan yihiin.
“Dad badan ayaa yimid magaalada. Dhibaatooyinka ugu daran waxaa ka mid ah hoy la’ aan, cunno xumo daran oo hal mar xita qarkood dabka ma shidaan karaan, biyo yari, iyo cafimaad darro ba’ aan ayaa haysa.”
Dadka ay soo dul dageen oo barakac hore ah ayuu xusay in aysan waxbo ku dhaamin. Wuxuu sheegay in tan iyo bishii Diseembar ay diiwangaliyeen 5,733 oo qoys oo roob yaridu ugu soo barakacay deegaanno ka tirsan gobollada Bay iyo Gedo.
Isbidelka cimilada ee soo laalabtay ayaa caqabad ku noqotay reer guuraga iyo beerolayda dalka. Waxay xaaladan darteed waayaan ilihii ay ku tiirsanaayeen, taas oo galisa hubanti la’aan noolaleed.
