(ERGO) – Haween danyar ah oo ku nool magaalada Dhuusamareeb ayaa awoodi la’ in ay waxbarashada dib ugu celiyaan carruurtooda oo qarash la’aan loo soo eryay bishii Maarso. Dadkaan waxaa ka mid ah Maka Xasan Axmed oo afar caruurteeda ay daruus la’aan yihiin.
Waxay sheegtay in ay ka maaraynaysay ari ay qali jirtay, balse shaqadaas ayaa gabaabsi noqotay saamaynta jiilaalka darteed. Iskuullada Waabari iyo Horseed oo ay dhiganayeen ayaa looga yeeshay $198.
Waxay xustay in markii ay shaqaysanaysay bil walba ka bixin jirtay $33. Waxay tilmaamtay in ay walaac ku hayso wiilkeeda oo sanadkaan u fariisan lahaa imtixaanka fasalka sideedaad ee dugsiga dhexe looga baxo, kaas oo 7 Abriil la soo cayriyay.
“Markii ganacsigii xumaaday iskuulkii ilmaha waa la iiga soo eryay. Daruuf adag ayaa igu soo korortay waxabrashadiina lacag bay noqotay. Dugsiga xitaa waxaa laga bixiyaa Jus iyo bil waxaas oo dhan waa la iga rabaa, anna waayay.”
Maka ayaa sheegtay in sidoo kale qoyskeeda oo 8 qof ah ay wajahayaan nolol xumo. Waxay u awoodi la’dahay cunno ku filan. Haweenaydaan ayaa xustay in arigii ay qali jirtay uu noqday mid qaali ah iyo qaar aan qaliin galin.
Waxay sheegtay in mar mar ay deynsato neef jeexiis oo laga siiyo $30 oo maalmaha qaar ayay ka hesho $3, halka inta badan laga gadan waayo. Dadkii ay ariga ka gadan jirtay ayaa ku yeeshay $300, taas oo keentay in loo diido.
Maka ayaa sheegtay in ay xanaanayso hooyadeed oo waayeel xanuunsan ah iyo wiil ay dhashay oo araga la. Maalinkii ay wax soo hesho ayay hal mar dabka shitaan, markii ay waysana dariska ayay waydiisataa ama waxay ku seexdaan gaajo.
“Abaartaa na wiiqday dhibaatada iyo deynta badan waxa keenay waaye. Markaan oo kale sooma marin wax badan ayaan joogaye, haddii la helana waa la kariyaa haddii la waayana waa la iska joogaa.
Waxay sheegtay in markii ay shaqadu u fiicnayd ay maalinkii qali jirtay labo neef oo celcelis ahaan ay ka heli jirtay $10 ilaa $15 oo ay ku maarayn jirtay cunnada biyaha iyo waxbarashada carruurteeda. Guriga ay degan yihiin kiro ma ahan, balse tan iyo bishii Febraayo waxay bixin waysay $10 ilaa $13 oo ah qarashka ay saacada biyuhu soo saarto.
Dadka waayay ilihii ganacsi ee ay ku tiirsanaayeen ayaa ka siman nolol xumada iyo waxbarasho la’aanta carruurtooda. Xabiibo Axmed Maxamuud waxaa iskuulka Gurmad ee Dhuusamareeb looga soo eryay saddex carruur ah oo dhiganayay fasalka labaad ee dugsiga hoose.
Xabiibo oo bishii labaad carruurteeda ay iskuulka ugu danbaysay ayaa sheegtay in lagu yeeshay $60, kadibna lagu wargaliyay inaysan sii dhigan Karin ilaa ay bixiso.
“Hooyo ilmaheeda in ay waxbarto rabtay oo ay hormar gaaraan oo guriga ay u fadhiyaan waa dareemi kartaa niyad xumada haysa.”
Xabiibo ayaa dhanka kale sheegtay in ay culays kala kulmayso sidii ay qoyskeeda oo 15 qof ah ugu heli lahayd cunno hal waqti ah. Waxay tilmaamtay in ay noloshooda ku maarayn jirtay $10 ilaa $14 oo ka soo gali jirtay dukaan bagaashka iyo khudaar lagu iibiyo iyo labo neef oo maalinle ay u qali jirtay.
Haweenaydaan ayaa tilmaamtay in Khudaartii iyo bagaashkii ay ka baaba’een, markii ay biil joogto ah ka dhigteen. Sidoo kale xoolo dhaqatadii oo deegaano fog u hayaamay ayaa sababtay in ay wayso arigii ay qali jirtay.
Xabiibo ayaa tilmaamtay in aysan lahayn il kale oo dhaqaale uu ka soo galo ayna ahayd qofka kali ee reerka u shaqeeyo, taas oo u horseeday xaalad aad uga duwan tii hore.
‘’Markii la fiicnaa saddex mar ayaan dabka shidan jirnay. Deyn la iguma yeelin jirin faa’iido waa heli jirnay. Rida aan qalo ayaan ka bixin jiray cuntada, dharka waxa dhan. Hadda laakiin arrintu sidii hore ma ahan waa nagu ciirsan tahay.”
Maryam Cabdi Cali oo ah hooyo kaligeed korinaysa toddobo carruur ah ayaa Raadiyow Ergo u sheegtay in saddexii bil ee ugu danbaysay dhaqaale xumada soo foodsaartay ay ku qasabtay in ay bixin wayso cuntada iyo waxbarashadooda.
Arintaas ayaa soo dadajisay in dugsiga laga soo eryo afar cunug oo saddex ka mid ah ay dugsiga sare dhiganayeen. $5 ilaa $7 oo maalinle ay ugu heli jirta maqaayad ay ku iibin jirtay cuntada bisil ayaa meesha ka baxday.
Dadkii miyiga ka imaan jiray oo wax ka iibsan jiray aya deegaano kale u guuray, qaarna deymo ayay kala tageen. Waxay ka murugaysan tahay waxbarasho la’aanta carruurteeda oo aysan xal u ahayn.
“Lacag haddaanaan awoodin in aan ku bixino ilmihii waa soo buriyeen. Mid lixaad ah labo foom 1 ah iyo mid foom 4 ah. Ilaahay waji kale ha noo bixiyo.”
Isku dar lacagta iskuulka looga leeyahay ayaa ah $140 sida ay sheegtay. Waxaa intaas u dheer in aysan u awoodin cunno ay siiso carruurteeda. 24 saac ayay sheegtay in ay hal waqti dabka saartaan wax ay dad ehel ah ku caawiyaan.
Haweenadaan ayaa dhanka kale xustay in duruufaha nololeed ee qoyskeeda iyo daruus la’aanta carruurta ay ugu darsantay deyn $2,000 ah oo looga yeeshay raashinka, biyaha iyo kirada.
Nolosha miyiga iyo tan magaalada oo isku xiran ayaa sababta in marka ay roobabku soo daahaan ama xoolo dhaqatada ay saamayn gaarto ay si isku mid ah u wajahayaan duruufaha nolol xumo.
