(ERGO) – Madaxda xarumaha warbaahinta Gaalkacyo iyo shaqaalahooda ayaa xilligaan ka walaacsan saamaynta dhaqaale ee xanuunka COVID-19 uu ku yeeshay shaqadooda. Weriyeyaal badan ayaa shaqo-joojin sameeyay markii ay mushaar waayeen, taasoo wax ka beddeshay jadwalkii maalinlaha ahaa ee idaacadaha.
Badanaaba waxay idaacaduhu ku tiirsan yihiin xayaysiimaha ganacsiga oo ay ka helaan dhaqaalaha yar ee ay wax ku wadaan. Hase yeeshee waxaa gebi ahaan hoos u dhacay dhaqdhaqaaqii ganacsi xannibaadaha looga hortagayo faafista cudurka awgood, waxaana aad u yaraaday dalabaadkii xayaysiinta.
Mas’uuliyiinta shan idaacad ayaa u sheegay Raadiyo Ergo inay ciriiri gashay habsamida shaqadoda, iyadoo 14 wariye ay ka tageen shaqooyinkii ay ka hayeen idaacadaha Codka Nabadda, Hayaan iyo Raadiyo Gaalkacyo.
Xasan Cabdiraxman Aadan oo ah agaasimaha idaacadda Hayaan ee ka howlgasha xarunta gobolka Mudug ayaa Raadiyow Ergo u sheegay in dhaqaalo-xumida la soo gudboonaatay saddexdii bil ee la soo dhaafay ay sababtay in ay awoodi kari waayeen bixinta mushaarka shaqaalaha, waxaana arrintaas darteed shaqo-jooin u sameeyay sagaal ka tirsan 15 weriye oo xarunta u shaqaynayay sida uu sheegay agaasimaha.
“Wax aan xayaysiinno ma laha, taasina waxay keentay guud ahaan wixii laga heli lahaa oo dhaqaale ahaa inay istaagaan oo ay noqotay in annagu aan wax tashiilno, qof walba wuxuu ku leeyahay meeshii dhaqaalaha laga helayay haddii aan wax laga helayn sheekadu isbixin mayso,” ayuu yiri agaasimaha.
Wuxuu xusay in billowgii cudurka safmarka ah iyaga oo raacaya talooyinka caafimaad ay weriyeyaashooda ku dhiirrigeliyeen inay ku shaqeeyaan guryaha, halkaas oo ay ka soo tabinayeen barnaamijyada, taasoo ay kala kulmeen caqabado xagga farsamada iyo qalabka ah.
“Wariyihii qalab ku filan ma haysto, laabtobkii, internetkii iyo howlihii kale, taasoo ay ugu sii daran tahay dhaqaalihii oo aan isbixinayn. Cudurkan meel uusan saamayn ma lahan warbaahintuna qayb bey ka tahay,” ayuu yiri.
Weriyeyaasha u sii dhabar adaygaya inay shaqeeyaan xilligan adag waxaa ka mid ah Rubaab Cabdullaahi Jaamac oo ka howlgasha Raadiyo Gaalkacyo. Koroonaha ka hor waxay soo saari jirtay saddex barrnaamij, haddase waxay ka badin wayday labo barnaamij oo ay iyadu ka tahay soo-saare iyo tebiye,
“Waxaa meesha ka baxay shaqaalihii faraha badnaa oo idaacadda wada-joogi jiray isla sheekaysan jiray, markii feyruska Korona uu dhashay waxa ay noqotay in la kala fogaado,” ayay tiri.
Suxufiyadaan iyo weriyeyaasha kale ee ka howlgala Raadiyo Gaalkacyo ayaa ka helay agabka loo isticmaalo iska ilaalinta fayriska Korona Ururka Warbaahinta Puntland. Agabkan oo isugu jira gacmagashiga, maaskerada iyo jeermisdilaha ayaa la gaarsiiyay saddex idaacad oo ku yaalla waqooyiga Gaalkacyo ee Puntland.
Xoghayaha guud ee ururka warbaahinta Puntland ee MAP, Naciima Muuse Cilmi oo ka walaacsansan saamaynta shaqada warbaahinta uu ku yeeshay xanuunka Koroonaha ayaa sheegtay in warbaahintu aysan haysan taageero dhaqaale oo ay kaga kabtaan duruufaha si ay u sii wadaan howlaha wacyigelinta oo ay u hayaan bulshada weliba waqtigan xasaasiga ah ee uu jiro cudur faafaya.
Naciimo ayaa walaac ka muujisay cabashooyinka faraha badan ee ka soo gaaraya weriyeyaasha ku shaqada-beelay Koronaha, waxayna xustay in ka badan 300 oo weriye oo ka howlgala soddon xarumood inay saameeysay dhibaatadan.
“Saamaynta dhaqaale ee weriyeyaasha uu ku yeeshay COVID-19 waxay kala mid yihiin bulshada Soomaliyeed, hay’adaha gargaarka ee waddanka jooga qorshe ay ka leeyihiin oo ay ku kabayaanna ma jirto,” ayay tiri.
Wariyeyaasha Soomaaliyeed oo ay awalba haysteen dhibaatooyin badan oo ay ugu horreeyaan amniga iyo sida ay maamullada ula dhaqmaan markii laga hadlaayo xorriyadda hadalka, kalana kulmaan xarig, hanjabaado iyo cabburinba ayaa waxaa iminka ugu sii darsoomay dhaqaale-xumi.
