(ERGO) – Qaar ka mid ah 180 qoys oo ku nool xerada Buula-mingis (B) oo ku talla duleedka bari ee magaalada Boosaaso ee gobol Bari ayaa lacago yaryar oo ay ka heleen hay’adda cuntada adduunka ee WFP ayaa waxaa ay samaysteen ganacsiyo yaryar oo ay ku maareeyaan nolashooda.
Ganacsiyada ay abuurteen ayaa waxaa ka mid ah dukaanno yaryar, miisas khudaareed iyo gadista xaabada la shito. Xaliimo Bile Cali oo ah hooyada 11 caruur ah ayaa ka mid ah dadka ku nool Buulo-mingis ayaa waxaa ku guulaysatay in ay abuurato ganacsi kadib markii ay aruursatay lacag $85 oo ay muddo labo bilood ah ay qaadanaysay.
Lacagahaan lagu bixinaayay kaadhka lacagtu ku jirto ee hay’adda cuntada ee WFP. Xaliimo hadda waxaa ay leedahay miis ay khudaarta iyo hilibka ku iibiso. Sidoo kale waxay iibisaa xaabada dabka lagu shito. Shan ka mid ah carruurteeda ayay ganacsigaas uga bixisaa lacagta waxbarashada dugsi Iskuulka.
“Sida aan rajeynayo haddii ganacsiga sida aan rabo ii noqodo, buushkan in aan xataa ka baxo ayaan jeclahay, markaa qof isku filan oo dadkeeda wax u qaban karta ayaan noqon karaa” ayay tiri Xaliimo oo ku han weyn in ay noolasheeda heer gaarsiiso.
Bilihii May iyo Juun oo hal mar lacagta layskusiiyey ayaa xaliimo u sahashay in ay abuurato miiskeeda khudaarta oo ay uga baxday ilaa $30 iyo in ay sidoo kale billowdo iibinta hilib. Macaamiisha Xaliimo ka iibsada hilibka, xaabada iyo khudaarta waa dadka kula nool xerada ay degan tahay.
Xaliima waxay 18 sano ka hor colaado sokeeyo uga soo barakacday magaalada Beledweyne ee gobolka Hiiraan. Ka hor gargaarka WFP, Xaliima iyo qosykeedu waxaa ay ku tiirsanaayeen xoogsi. Iyadu waxaa ay ku shaqeyn jirtay dhar-dhaq, saygeeda oo hadda bilaa camal ahna wuxuu ka soo shaqayn jiray dekkada, halka wiilkeeda curadka ahna uu ahaa baalashle balse hadda isaga iyo saddex kale ba waxaa la geeyay iskuulka, iyada oo midkiiba ay Xaliimo ka bixiso $5 bishii. Xaliimo waxay sheegtay in dad deriskeeda ah ay shan bilood ka hor ku wacyigeliyeen in ay ubadkeeda waxbarasho geyso.
Waxaa iyana sidoo kale ganacsi furtay Fartuun Xaaji Ibraahim oo ku nool kaamka Buula-minigis. Waxay gaddaa xaabada oo looga keeno deegaanno ka tirsan gobollada Sanaag iyo Bari. Halka lowd (gaari) ee xaabo ah oo ay bil kasta la degto waxaa looga gadaa malyan iyo siddeed boqol oo kun oo shilin Soomaali ah oo u dhiganta $53.
“Hadda bil walba raashinkii aan kiilada ugu soo gadi jiray ayaan ka raystay, hadda raashinka bisha marka ay dhamaato guriga ayaan u soo dhigaa carruurta, wax weyn ayay ii tartay isku celceliskaas,” ayay Fartuun oo hadda rajaynayso in ay sii balaariso.
Cabdirisaaq Cabdi Caalin, waa guddoomiyahya Kaamka Buulo mingis (B) oo ay ku nool yihiin ilaa 800 oo qoys. waxaa uu Raadiyow Ergo u sheegay in lacagta gargaarka ay dadkan u jihaysay tub isku filnaansho.
“Noloshooda wax weyn ayay ka badashay, qof fundi ah ama dhar dhaq bishii markii ay lacagtan helaan wax fiican ayay u noqon, dumarka qaar ayaa wax fiican ay u noqotay, iskuulkii xaggiisa ayaa aad wax weyn u noqotay, dumar badan ayaa noolashoodu meel fiican u maraysaa, qeyb sandaqado iyo miisas ayay ku furteen, qeyb qoryo ama xaabo ayay ku rogtaan,” ayuu yidhi Cabdirisaaq
Cabdirisaaq Cabdi, 1998ki ayuu colaado sokeeye uga soo barakacay degmada Bu’aale ee gobolka Jubbada dhexe, isaga oo horjeege ah hadana uu noloshiisa ku maareeyaa xoogsi hadba shaqadii uu helo ah.
