Beeralayda yar yar ee Garowe ayaa tamarta cadceedda uga faa’iidaysanaya waraabka beerahooda bishii Agoosto ee 2018, tanoo uga qarash jaban matooradii oo lacag badan uga baxaysay, sidoo kalena haqab beelka biyaha ay uga wanaagsan tahay. Waxay arrintaani u keentay inay qotaan ceelal dhaadheer oo ay kala soo baxaan biyaha waraabka, taas oo meesha ka saartay dhaqaale xoog leh oo ay bil walba ku bixin jireen shidaalka matooradda iyo haqab beelka biyaha.
Cabdulqaadir Abshir Nuur wuxuu madax u yahay afar qof oo ku shirkoobay Beer 13 hiktar ah, oo ay ku leeyihiinh deegaanka 22aad oo ka mid ah iskaashatadda Jibagalle ee Garowe, wuxuuna qoday ceel dhererkiisu yahay 100 mitir, uuna uga nastay matoor usaarnaa jiray ceel gacmeed biyaha uu soo saaraa yarayd, hadda beertiisu waxayheshaa waraab ku filan iyo xiligeeda tan iyo intuu adeegaan cusub hir geliyey.
“Ceelka biyihiisa waa gurayeen, awoodda matoorkana waa yarayd. Laba tuubo looma kala qaybin kari jirin” ayuu yiri Abshir.
Tamarta cadceedda ayaa u shaqaynaysa makiinado solaro ah oo dabka siinaya daynabo kaydinaysa korantada, taasoo iyana dabka sii siinaysa bamka biyahga ceelka ka soo tuuraya oo awood weyn, waxaana daynabadaan hadda ku xiran saddex tuubo oo beerta waraabka siiya, iyadoo wakhti dheer ay daynabada cadceedu shidnaan karto oo aysan jirin kharash shidaal oo kugu socdo, iyagoona ku daray saddex higtar oo dhul cusub ah oo ay ku beeraan khudaar iyo digir, kaasoo aysan horay ugu helayn waraab. Halka matoorku uu hal tuubo keliya wax ku waraabinayey, wakhti badanna u baahnaa inuu shidnaado.
Cabdulqaadir wuxuu Raadiyo Ergo u sheegay in xilliyada beerashada ay bishiiba $500 lacag ka badani uga bixi jirtay shidaal iyo olyada matoorka iyadoo beertu aysan biyo ku filan helayn. Isagoo hadda maalin gelinta hanaankaan kaga baxday ay tahay 25,000 oo dollar oo hal mar ah, taasoo uu ku saaray 100 xabo oo makiinada solarka ah, daynabada iyo bumka biyaha soo tuura, wax kharash ah oo danbena aysan uga baahnayn.
Cabdulqaadir ayaa sheegay inay soo saaraan qudaar kala duwan, midho iyo cunto loo iib geeyo magaalada Garoowe.
“Wax in badan ka wanaasan weeye hanaankaan waraabka ee solarka. Wax kharash danbe ahi kaaga bixi maayo, haddii aan cilad Rabaani ah isaga dhicin ama dhalada solarku jabin. Farqiga u dhexeeya wuxuu yahay markasta kharash joogto kaaga baxaya ayaad ka nasanaysaa,” ayuu Abshir
Adkaysiga iyo cimriga soolarka ayaa ah mid shaqayn kara 30 sano, haddii la dhaqaaleeyo, siduu Raadiyow Ergo u sheegay Samatar Cumar oo madax u ah shirkadda Tamarta Is-cusboonaysiisa ee SECCCO, shirkadaan oo hanaanka soolarka u rakibta beeralayda.
Waxaa iskaashatadda Beeraha Jibagalle u sheegeen Raadiyo Ergo in 140 beero yar yari ay deegaankaas ku yaalliin. Ilaa 14 ah ayaa labadii sano ee u dambeeyay u guuray ka faa’iidaysiga tamarta solarka, waxaana middiiba ku sii tiirsan 2 ilaa 5 beerood oo kale oo ay si bilaash ah ku siiyaan biyaha. Xasan Yuusuf Kaarshe oo ah guddoomiye ku xigeenka Iskaashatada, wuxuu Raadiyo Ergo u sheegay in haqab-beelka biyuhu uu kordhinayo wax soo saarka
“Faa’iido ay keeneen solarku waa biyo badan oo la helay, taasoo kordhisay cadadkii beeraha la beerayey in sanadkoo dhan afarta xiliba wax la beero” ayuu yiri Yusuf
Beeralaydu waxay lacag dayn ah ka sii qaataan bankiyada. Waxay saddexdii biloodba mar dib ugu celiyaan qayb ka mid ah lacagta, ilaa ay ka dayn baxaan, qaar kalena waxay maalgelin ka heleen hay’adda SHURAAKO oo ah shirkad ajenibi ah oo taageerta ganacsiyadda yar yar ee Soomaalidda taas oo beeralayda u maalgelisa kaabayaal wax soo saar, iyadoo aan dulsaar ka rabin.
Nadiifo Yusuf Jama oo 23 sano beer qudaareed Saddex Hiktar ah ku lahayd Jibagalle, hooyada qoys ka kooban 11 qof, waxay Radio Ergo u sheegtay in Afartii sano ee u dambeeyay ay bixinaysay $36,000 oo ah dayn ay ku lahayd Shuraako, taas oo ay ceelka ku wada qoteen iyada iyo saddex beerood oo kale.
Ma awoodo in ay wada abuurto beerteeda saddexda hiktar shidaalka oo aysan awoodin darteed. Hadda Iyada iyo Iskaashatadeedu waxay doonayaan in ay tamarta ka faa’iidaystaan, waxayna sheegtay Radio Ergo in bil walba lacagta shidaalka uga baxda oo ka badan $200 ay ku bixin doonto dayn celinta Soolarka ay dalbatay, kaas oo ku kacaya in ka badan $10,000 U
“Matoorka shidaalkiisu waa nagu qaali, halkii tanag oo shidaal ah maalin baan ku cabaa, shidaalkii wuxuu kaa go’ayaa iyadoon beertii wada cabin, lacag aad shidaal ku doonto ama Garoowe inaad u doonto oo masaafo kale ah, bishii $300 ayaa nooga baxaysay, haddase waa ka nastay dhibkaas” ayay tiri Nadiifo.
Cabdulqaadir Abshir wuxuu sheegay beeralaydu dhul badan ku fidinayaan beerashada, tanoo ay u sahashay hanaankaan waraabka tamarta cadceedda.
Beeralayda Puntland ayaa baahida ugu badan ee ay qabaan tahay biyaha, iyagoo ku tiirsan waraab ay ka helaan ceelal ay gacanta uga qodaan togagga biyaha soo maraan, haddii uusan roob di’inna qalala.
Cabdiraxmaan M Xaaji
