(ERGO) – Magaalada Jigjiga waxaa ku dhowaad saddex todobaad ka jirta xaalad biyo yari ah oo saameyn ku yeelatay qoysas badan gaar ahaan danyarta. Fuustada biyaha ah ayaa hadda qiimaheedu marayaa $3.5 illaa $4, halka markii hore uu qiimaheedu ahaa wax ka yar $1.
Qoysaska danyarta ah ee biyo yaridu saameysay waxaa ka mid ah qoyska Shamis Cali Maxamed oo awoodi waayay in ay iibsadaan biyaha.
Shamis oo ah hooyada toddobo carruur ah oo agoon ah ayaa sheegtay in maalintii oo dhan ay helaan hal 20 qaad oo biyo ah kaasi oo ay ku caawiyaan reeraha deriskooda ah.
“Biyaha marna deriska ayaan ka tuugsanaa oo waan helnaa, marna waan qadnaa. Harraad baan naf u nahay. Jeerikaankii biyaha waxaa lagu iibiyaa $0.4 dollar, xitaa hadii lacagta aad haysato tuugtan iyo baryo ayaad ku gadani biyaha.”
Shamis oo nolasha caruurteeda ka maareysa ganacsi yar oo ah qudaar ay ku iibiso waddada dhinaceeda oo maalinkii ay ka hesho celcelis $1 ayaa sheegtay in iyada iyo caruurtu ay halis ugu jiraan cudurka karoonaha madaama aysan haysan biyo ay gacmaha ku meertaan. Waxa ay tilmaantay in biyaha yar ee reerku helo aysan ka badneyn cabista iyo cunno karinta. Waxaa murugu ku haya biyo yarida ku soo beegantay Xilligan jiilaalka ah iyo bisha ramadaanka.
“Cudurkaan ayaanba halis ugu jirnaa madaama aan haysan wax biyo ah oo gacmo dhaqis aan u adeegsan karno. Biyihii lacabi lahaa ayaa la la’nahay.”
Sida ay waaxda biyaha ee magaalada Jigjiga u sheegtay Raadiyo Ergo, biyo yarida waxaa sababay ceelasha magaalada oo biyo yareeyay jiilaalka dartiis iyo biyo xereen duleedka magaalada ku yaala oo guray bilihii lasoo dhaafay, kaas oo booyaduhu ay ka soo dhaamin jireen biyo qiima jaban oo xareed ah.
Maryama Cabdi Yuusuf oo ah hooyada 13 carruur ah oo suuqa Jigjiga ku wareejisa bacaha wax lagu qaato, ayaa iyadana sidoo kale dhibaato ku qabta helitaanka biyaha.
Maryama ayaa sheegtay in reerkeedu uu awoodi waayay dhaqista dharka iskuulka ee caruurta madaama biyaha yar ee ay iibsadaan aysan ka badneyn sida ay sheegtay cabitaan iyo cunno karin.
“Biyo la’aantu aad ayey noo saameeysay. Dowladda waxaan ka codsaneeynaa inay sida ugu dhaqsiyaha badan ay noo gargaarto oo ay xoogga noo saarto sidii aan biyo ku heli laheyn.”
Maryama ayaa sheegtay in Isniintii iyo Talaadadii ay qoyskeedu waayeen biyo iyagoo haysta lacagtii ay ku iibsan lahaayeen. Iyadoo sheegtay in markii ay dariskeeda ka weyday ay ku qasbanaatay in carruurta ay u soo iibiso labo liiter oo ah biyaha warshaduhu sifeeyaan si carruurtu ay ugu cabaan.
“Caruurta biyaahaas sajalka ah ayaa marba mid u soo saareynay markii ay harraadaan. Waxaa jira dad anagu aan dhaanno boqolkiiba boqol oo naga sii liita.”
Qoyska Maryama ayaa ku tiirsan shaqooyin ay qabtaan iyada iyo seygeeda. Waxa ay iyadu wareejisaa waddooyinka magaalada Jigjiga bacaha adeegga lagu qaato, halka seygeeduna uu yahay harqaanle. Shaqooyinkan ayey ka helaan maalinkii celcelis illaa $3.
“Maalinkii waxaa na soo gala hal doolar oo anigu keeno iyo labo doolar oo odaygu keeno marka isma kaafinayaan oo kuma wada iibsan karno iyo wax la cuno.”
Wakaaladda biyaha ee dowlad deegaanka Soomaalida oo Radio Ergo uu wax ka weydiiyay biyo yaridan waxa ay ka qabanayaan ayaa sheegtay in hadda aysan xaaladdan u hayn xal deg deg ah.
