(ERGO) – Qaar ka mid ah isbitaallada magaalada Muqdishu ayaa sheegaya inay u fududaatay helista adeegga ogsejiinka ee loo isticmaalo in dadka xanuunsan lagu siiyo neefta kadib marki warshada sooraata hawadan laga hirgaliyay magaalada.
Dr Cawaale Maxamed Cabdullahi oo ka howlagala isbitaalka ee Muqdisho ayaa sheegay in waayadii hore ay aad u adkayd in la helo ogsejiin diyaar ah oo mararka qaar ay dhici jirtay in dadku u dhintaan Ogsejiin la’aan. Wuxuu sheegay in ay jiraan laba nooc oo neefsiga qofka lagu siiyo, mid si kumeel gaar ah loo istimaalo iyo mid haan ku jira oo saacado badan qofka ahayn kara.
“Isticmaalkiisa waxaad mooda in uu aad iyo aad noogu badan yahay bukaanada qarkood, dadka qaarkood ayaa kuu imaanaya markaa aad neeftooda fiiriso, qaadashada neeftooda uu ka hoseeyo 92%, waxaan ku qasabannahay in aan oxygen siino, oxygen waxyabaha kale ee muhiimka noogu yahay waxaa ka mid ah marka isbitaalada joogno qaliin qofka u sameeyno la suuxiyo oo kale,” ayuu yiri Dr Cawaale oo soo dhaweeyay furitaanka warshadan.
Wuxuu sheegay in ka hor warshadan laga keeni jiray dalalka Kenya, Jabuuti iyo Yemen, wuxuu sheegay in mararka qaar uu soo daahi jiray.
Dr Cawaale ayaa daahidda oxygenka laga keeno waddamada kale ku sheegay in ay sabab u tahay isagoo ka mid ah waxyaabaha qarax loo isticmaalo sidaa darteedna ay adag tahay in diyaarad qaadda.
“Hubin toos ah ma jirto laakiin waan ku kalsoonnahay, qalabka ayaa lagu xirayaa cabirka loogu talo galay qofka, labo sedex qof ayaa u baahan kara, Waxaa kale oo u baahan dadka ku jira xaaladaha gargaarka degdegg ah, Bukaanno u baahan ayaa jira oo aan la talino sida ay u isticmaalaan in kasta oo khatar badan yahay, sidaa darteed guriga kuma isticmaali karaan waa in ay helaan dhaqtar,” ayuu yiri Dr Cawaale oo sharxaayay muhiimmada uu leeyahay Ogsejiinka.
Warsjhadan laga hergeliyay magaalada Muqdisho ayaa dhaqaale ahaan wax wayn ka tartay helidda ogsejiinka, iyadoo hadda haanta 42kg ah ay warshadu iibiso $200 halka markii hore kuwa debedda la keeno ay ahaayeen $500.
Abuukar Maxamed Xasan Lafoole oo ah maamulaha shirkadda Warshadda Som-Oxygen oo la furay sanadkii hore ayaa sheegay in baaritaan la sameeyay kadib la ogaaday in ay jirto baahi wayn oo ah in loo helo ogsejiin bukaannada kala duwan.
Warshadan ayaa waxaa aasaasay aqoonyanoo hore iyo kuwa dhawaan sanadadan danbe ka baxay jaamacadaha dalka.
Abuukar wuxuu sheegay inay adeegan gaarsiiyaan magaalooyinka Baydhabo, Kismaayo, Cadaado iyo meelo kale oo dalka ah.
Warshadan xarunteeda Muqdisho ayaa waxaa shaqo abuiur ka helay 50 ruux.
“Dhammaan gobollada waan gaynaa, qayb guryaha ku istimaala, waxaan ka dhalinaa hawada Soomaaliya, habeenki la daaro, ICU-ka, haanti waxaa ku jiratan 40 KG, qayb guryaha iyo gaawaarid gargaarka deg deg ah,” ayuu yiri Abuukar.
Dr Musfataf Cismaan oo ah dhaqtar cudurada guud kana shaqeeya isbitaalka Durdur ee magaalada Muqdisho ayaa sheegay in marki hore ay caqbad kaga imaan jirtay neefta qofku u baahan yahay oo aan diyaar ku ahayn isbitaallo.
“Oxygenta oo diyaarsan oo warshada ay sameeysay oo noola keeno oo bukaankayaga u isticmaalno, taasina waxaa ay naga anfacday baahi badan oo aan qabi jirnay, dhibbaatooyin badan ayay naga dabooshay warshada. Waxaa kale oo ay noqabata baahi badan oo waxii oo deg deg ah meeshina way noo dhawdahay, markasta ayaan heli karnaa,w alwal badan oo na heysan jiranyna waa naga haray,” ayuu Dr Musfataf.
Bukaannada qaar, ayaa waxaa waajib looga dhigaa in ay ogsejiinta ay ku isticmaalaan guryahooda balse marwalaba ay tahay inay helaan dhaqaatiar talo ka siiya isticmaalka iyo in marka ugu horeysa bukaanka uu ku isticmaalo gudaha isbitaalka si uu ula qabsado.
“Caqabadaha ugu muhiimsan ay lakulmaan waxaa ka mid ah mashiinka kuma isticmaali karaan gurigooda, oxygen ka sidoo kale kuma isticmaali karaan, waxaa ay ku qasaban yihiin in marka kowaad ee ay cusbitaalka tagaan iyo inay helaan makiinada yar oo naqaska fureyso ay marwabalba helaan si ay u caawiso,’ Dr Cawaale Maxamed.
