(ERGO) – Qiimo koror ayaa muddo shan toddobaad ah ku yimid qudaarta lagu iibiyo suuqyada Seybiyaano, Bakaaraha, Beerta, Banaadir, Wadajir iyo Xamar-weyne ee magaalada Muqdisho kadib markii ay yaraatay qudaartii laga keeni jiray beero oo badankood ku tiirsanaa biyaha Webiga Shabeelle.
Webiga oo qallalay bishii saddexaad ee sannadkan ayaa waxaa biyihiisa ka faa’iidaysan jiray beeralayda gobollada Shabeellaha Hoose, Shabeellaha Dhexe iyo Hiiraan.
Beeralaydaas ayaa dalagyadooda loo soo iibgayn jiray suuqyada magaalada Muqdisho.
Inkastoo hadda uu webigu biyo keenay, haddana ma gaarin heerkii beeralaydu ay dalagyadoodu ku beeran lahaayeen taas oo sii xoojinaysa kororka qiimaha qudaarta la heli kara hadda.
Tiro ka badan 30 gaari ayaa suuqyada magaalada Muqdisho khudaar keeni jiray maalin walba, haddase waxaa yimaada in ka yar 10 gaari.
Qudaarta qiimo kororku ku yimid waxaa ku jira baradhada oo kiiladeeda la gado 40 kun oo shilinka, halka markii hore ay aheyd 18 kun oo kaliya.
Yaanyo waxaa tanaggii la iibiyaa 400 oo kun oo shilin, waxaana markii hore la gadi jiray 120 kun shillin.
Haafka liin dhanaanta ah ayaa maraya 1,200,000, iyadoo markii hore uu ahaa 500 kun oo shilin Soomaali ah, sida uu Raadiyow Ergo u xaqiijiyay Xasan Maxamed Sakeel oo kamid ah ganacsatada qudaarta iibiya.
Caasho Xasan Muxumud oo iibinta qudaarta ku jirtay toddobo sano waxay sheegtay qudaarta oo suuqyada ku yar ay sababtay in waydo tiradii markii hore ay heli jirtay oo ahayd 10 loor oo qudaar kala duwan ah.
“Hadda qudaarta faaido kuma qabo laakiin, marki hore waan ku qabi jiray. Wax badan ayaan waayay. Waxaan helaa 50 kun halka aan markii hore ka heli jiray lacag dhan 300 oo kun maalintii,”ayay tiri Caasho oo lix ka mid carruurteeda oo dhigata iskuul ka bixin jirtay lacag $34.
Xasan Maxamed Muudeey oo ku nool tuulada Irdoole oo magaalada Afgooye u jirta 5 km, waxuu leeyahay beer shan hektar ah.
Qudaar uu beertay bishii Maarso ee sanadkaan ayaa ka qallashay kadib markii uu angagay webiga Shabeelle. Waxaa uu hadda nolasha reerkiisa ku maareeyaa iibinta subag laga dhaliyo caano laga liso ari u jooga.
“Kun iyo laba boqol (oo doolar) oo ah diyaarinta beerta iyo shaqalaha ayaa iga baxday. shan boqol dollar oo abuur ahna way iga gashay. Haddana nolasha reerku waxaan ku xaliyaa iibinta subagaas,” ayuu yiri Xasan oo intaas raaciyay in uu iibinta subaga ka helo lacag dhan 550 kun oo shilin.
Waxaa sidoo kale ay saameynta gaartay in dadka iibsada qudaarta, kuwaa oo qaarkood awoodi waaya in ay u helaan sidii hore.
Xaliimo Xasan Maxamed oo ku nool xaafadda jaamacadaha ee degmada Hodan waxay sheegtay in markii ay qudaarta sare u kacday, ay doorbiday in ay iska dhaaftay.
“Ma awoodo in aan iibsado qudaarta. Quraacda hal dollar ama anus dollar ayaan ku so adeegan jiray, haddana waa saddex ama afar dollar,” ayay tiri Xaliimo.
