Nidaamka dhiig kaydinta oo aan ka jirin isbitaalka guud ee magaalada Gaalkacyo ayaa keentay in la diyaariyo dhallinyaro si tabaruucaad ah dhiig ugu deeqa bukaanada u baahan gargaarka deg deg ah. waxaana dhiigga ku deeqaya dhallinyarada dhigta dugsiyada sare iyo kuwa ku mideysay urur ka shaqeeya horumarka deegaanka. Dr, Maxamed Xuseen Aadan o oah agaasimaha isbitaalka ayaa sheegay in dhallinyaradaas laga qoray xogtooda caafimaad, nooca dhiiggooda iyo taleefanada.
“Sababta keentay in aanu habkaan dhiiga ku helno waxa weeye duruufta, qalabka dhiigga lagu keydiyo oo Puntland ay noogu deeqday sanadkii 2015 waxa uu ku burburay qarax ka dhacay dhabarka danbe ee isbitalka, waxay ahayd 21-kii Agoosto 2016,” ayuu yiri.
Dhallinyarada dhiigga ku deeqeysa waxaa lala xiriiraa xilli kasta oo isbitaalka la keeno bukaan u baahan dhiig, iyada oo markaas la wacayo qof ama labo qof oo la dhiig ah kaddibna looga shubayo hadba cabbirka bukaanku u baahan yahay.
Dr. Maxamed ayaa sheegay in fikradan dhiig ku deeqista ay ka timid urur ay ku midaysan yihiin dhallinyaro ka shaqeysa deegaanka kuwaas oo uu sheegay in ay la soo wadaageen ra’yiga ayna la qaateen. Ururkan ayaa dugsiyada waxbarashada iyo jaamacadaha ka sameeya wacyigalin ku saabsan in dhiig bukaanada loogu deeqo si loo badbaadiyo.
“Mar baa waxaa dhacaya dagaallo, ama shil baabuur baa dhacaya, marka isku hal mar baa dad aan yareyn waxay u baahanayaan dhiig, markaasna waa marki loo baahnaa wax keyd ah oo awal yiillay. Marka dadka qaarkood waxaa dhici karta in waqtigu uusan gaarsiinin inta wax la raadinayo, taas baa ugu darneyd caqabadaha aan la soo kulannay” ayuu yiri agaasimaha. Habkan ayaa rajo u abuuraya dad badan oo dhiig bax u dhiman jiray.
Habkan oo billowday shanti bishi hore ayaa ilaa hadda waxaa la diin waan galiyey boqol shan iyo toban qof oo diyaar u ah ni dhiig ay ugu deeqaan bukaannada. Tan iyo marki uu bilaabtay dhiig deeqista waxaa la badbaadiyey 24 ruux oo bukaanno kala duwan ahaa.
Dr, Maxamed ayaa xusay dadka ugu badan ee dhiigga u baahda inay yihiin haweenka uurka leh ama xilliga ay umuleyaan, carruurta dhiig la’aantu ku dhacdo iyo dadka dhaawacyadu soo gaaraan.
Khadra Maxamed Cabdi oo ah bukaan isbitalka la keenay 17-kii bishaan Oktoobar ayaa ka mid ah bukaannada habkan cusub ee dhiig-deeqista lagu badbaadiyay. Waa hooyo 24 jir ah, waxayna foolanaysay 3 maalmood ka hor inta aan lagu sameyn qalliin ilmaha looga umuliyay, sida ay Raadiyo Ergo u sheegtay Muraayad Caalin Dhiblaawe oo ka mid ah ehelada gabadhan.
“Sinaheeda ayaa yaraa, sidaas ayaa qalliinka loogu sameeyay oo cunug mayd ah looga soo saaray, waxay u baahatay dhiig, waxaana lagu shubay 500 ML oo dhiig ah, hadda koomadii ay ku jirtay way ka baxday wayna roon tahay” ayey tiri.
Khadro waxaa laga keenay magaalada Caabudwaaq, inkasto cisbitaalka Caabudwaaq uu leeyahay qallin haddana maysan ogaan inay qallashay madheerta, basle waxaa loo sheegay kaliya in ilamaha uusan dhaqdhaqaaq lahayn waxbana aan laga qabin karin sidaasna loogu qaaday Gaalkacyo.
Khadra waxaa qalliinka lagu sameeyay gelinkii dambe ee Arbacadi, waxaana dhiigga lagu shubay waxyar un kaddib markii la qalay, sida ay sheegtay Muraayad.
Bishaaro Cabdulaahi Bulxan waa 25 jir, waxay ka mid tahay dhallinyarada dhiigga ku-deeqayaasha ah ee ku nool Gaalkacyo. Waxay Raadiyo Ergo u sheegtay in ay laga qoray xogteeda 8-dii bishaan iyadoo tilmaantay in la baaray lana hubiyay caafimaadka dhiiggeeda, kaddibna xilli subax ah la soo wacay lagana codsaday in isbitaalka ay dhaqso ku timaado si looga shubo dhiig uu u baahnaa will afar jir oo ay isku dhiig noqdeen oo laga keenay xero barakaca.
“Waxa ay ahayd xilligii aan dhiigga u shubayay inanka yar 13-kii bishaan Oktoobar, aad baanan ugu faraxsanahay in aan caawiyay ilmo dhibaateysan, dhiigga aan bixiyay wuxuu uu ahaa 150 ML oo ah O+ markaan bixinaayay saxiix ayaa layga qaaday mar labaad ayaa la ibaaray.” ayay tiri. Bishaaro.
Habkan cusub ee dhiigga ku-deeqista ayaa ah markii ugu horreysay ee laga sameeyay Gaalkacyo taasi oo uu sheegay agaasimaha isbitaalka in ay socon doonto inta laga helayo qalab dhiigga lagu keydiyo.
