Xiriiriyaha arrimaha gargaarka Qaramada Midoobey ee Soomaaliya Mr Mark Bowden ayaa shir- jaraa’id oo uu maanta ku qabtay hotelka Southern Sun ee magaalada Nairobi waxa uu kaga warbixiyay xaaladaha binaáadanimo ee wadanka ka jirta hal sanno kaddib macaluushii darnayd eek u dhufatay wadanka.
Xiriiriyaha ayaa waxa uu sheegay in xaaladaha binaáadanimo ee Soomaaliya ay ka soo raynayaan sababo uu la xiriiray gargaar la gaarsiiyay dadkii u baahnaa, inkastoo uu sheegay in taasi loo marxalado adag si buu yiri dadka u baahan loo gargaaro iyo wax xoogaa dalag ah oo dadka u soo go’ay horaantii sanadka.
Inkastoo ay jiraan wax xoogaa ka roonaansho ah haddana Mark Bowden ayaa waxa uu sheegay in taasi aan loo qaadan Karin in haddii macaluushii ay meesha ka baxday in tani macnaheedu yahay in dadku aysan xaalad adag ku jiran.
QM ayaa ku waramaysa in qiyaastii 2.5 Milyan oo qof in ay u baahanyihiin gargaar, iyadoo tiro 1.2 Milyan oo qof dheeraad ay dib ugu dhici karaan xaalad adag haddii aan gargaarka loo sii wadin.
Marxaladaha macaluusha iyo dhimashada ayaa waxaa Mark Bowden waxa uu tilmaamay in ay ka soo raynayaan balse Soomaaliya ay wali tahay mid kamid ah meelaha ugu daran caalamka.
Mar uu ka hadlayay, goobaha dhawaan ay la wareegeen ciidamada dawlada iyo kuwa AMISOM ayaa waxa uu yiri Mark Bowden.
“Waa Muhiim in aan sheego in QM iyo hayáddaha samafalka ay ka shaqaynayeen goobahaas si joogta ah, haddii la xoreeyay iyo haddii kaleba, waxaa xaqiiq ah in goobahaas aanu hadda u geli karno si ka badan sidii hore”.
QM waxa ay ka digtay in ka hor inta xaaladu aysan soo wanaagsanaan meelo kamid ah Soomaaliya, in ay sii xumaan karaan gaar ahaan sababo la xiriira roobabkii xiliga Guga ee April iyo June la filayay in ay bilawdaan oo xili dambe da’ay.
Mark Bowden ayaa sheegay in deeq bixiyayaal cusub ay gacan ka gaysteen sidii loo yarayn lahaa xaaladaha binaadanimo ee Soomaaliya, isagoo ka magacaabay dawladaha Turkiga iyo wadamada Carabta.
Mar wax laga waydiiyay sida ay marxalada kala guurka ee Soomaaliya ay u saamayn karto arrimaha binaáadanimada ayaa waxaa uu sheegay in ay adagtahay in la saadaaliyo arrintaas, waxa uu tilmaamay in ay rajeynayaan wax wanaagsan, waxa uu tibaaxay in ay hayáddaha gargaarka isku dayayaan in ay hagaajiyaan xaalada binaáadanimo ee Muqdisho iyo gobolada kale ee dalka.
“Waxaan filayaa in Kala guur muhiim ah, uu yahay in dalku uu yeesho dawlada sharci ah oo awood leh, Muqdisho iyo goobaha kaleba, si ay u fududeyso in dadka la gargaaro”.
Mark Bowden ayaa ugu dambeyntii sheegay in loo baahan in gargaarka loo sii wado Soomaaliya si buu yiri ay u soo dhamaystiraan shaqadii horay loo soo billaabay xiligii macaluusha wadabka lagaga dhawaaqay, waxaana uu u dalbay in 1.16 billion dollar oo loogu baahnaa in lagu gaaro Soomaaliya, balse oo kaliyah ay heleen kala bar kamid ah lacagtaas.
Dhinaca kale wakiilka hayáddaha QM ee qaxootiga Bruno Gedo oo isna saxaafada kula hadlau hoolka shirka ayaa waxa uu rajo wanaagsan ka muujiyay in tirada dadka gudaha wadanka ku barakacay ay hoos u dhacday, si lamid ahna waxaa iyana hoos u dhac uu ku yimid dadka qaxootiga ah ee gaaraya wadamada dariska ah, sida uu sheegay Mr Bruno Geddo.
Abaaraha geeeska Afrika ayaa noqday ku soo laalaabta, iyadoo Soomaaliyana ay u sii dheertahay colaadaha iyo hardanka dhinaca xukunka loogu jiro Soomaaliya.
Maxamed Gaarane
