(ERGO) – Dooxoyin xoolo daaqsinta caan ku ahaa oo ku yaalla duleedyada magaalada Garoowe ayaa isu baddelay godad ay biyuhu maraan, kaddib markii carro tan guryaha lagu dhisto ah laga qoday, sidoo kalena ay ku badatay cagta gaadiidka carradaas iyo dhagaxa dhismaha qaada.
Arrintaan ayaa halis gelineysa hab nololeedka xoolaha, oo xilliyada jiilaalka calaf ka heli jiray dooxooyinkaas. Xoolo-dhaqatada ku nool deegaannadaas ayaa sheegay in tani ay xoolohooda saameyn ku yeelatay. Qaarkood ayaa u hayaamay deegaanno ka durugsan halkaas, si ay daaq ugu helaan xoolahooda.
Axmed-weli Xiris Geelle oo ah 45 jir wuxuu ka mid yahay xoolo-dhaqatada degganaa dooxada Balley oo 20 km waqooyi-bari ka xigta Garoowe. Raadiyo Ergo ayuu u sheegay in 150 neef oo ari ah oo uu dhaqdo uu ula hayaamay deegaan la yiraahdo Guumeys oo 160 km u jirta halka uu joogo.
Wuxuu halkaas ugu hayaamiyay xoolihiisa si uu ugu helo daaqo iyo biyo. Carrada kore iyo geedihii ka baxayay dooxada ayuu sheegay inay qaadeen roobkii gu’ga, taas oo ah saameynta ka dhalatay carrada laga qoday dooxada.
“Dhulkii malahan meelo qabta biyaha, roobkii markuu dhammaaday dhulkii waa iska qalayl,” ayuu yiri Axmed, oo xusay in dooxada oo lahayd ceelal laas ah oo ay biyaha ka cabbayeen aysan haatan biyo lahayn oo ay qallaleen.
Dooxooyinkaan xilligii roobka gu’ga boholaha noqday ayaa kala ah Balley iyo Cuun, waxayna xoolo dhaqatadii uga hayaameen gobollada Bari iyo Sool. Sidoo kale waxaa horay iyana u xaalufay dooxooyinka Jidnugul, Ilma Adeer, Rabaable, Cada-dheero iyo Janteela oo ku yaal duleedka Garoowe.
Maxamuud Yuusuf Kaarshe, wuxuu isaguna ka mid yahay xoolo-dhaqatada ay saameysay dooxooyinka biyo mareennada isu baddelay. Waa 79 jir 30 geel ah iyo 20 lo’ ah ku dhaqan jiray deegaanka Janteela oo 30 km bari ka xigta Garoowe. Wuxuu xoolihiisa ula hayaamay dayrtii dhoweyd gobolka Togdheer.
Wuxuu tilmaamay in sababta xoolihiisa uu halkaas ula hayaamay ay tahay saameynta ka dhalatay carrada laga qodo dooxooyinka, oo xoolaha ay daai jireen wakhtiyada jiilaalka.
Ku-xigeenka duqa magaalada Garoowe, Maxamed Cali Maxamed ayaa Raadiyo Ergo u xaqiijiyay walaaca xoolo-dhaqatada iyo saameynta daaq la’aanta ka jirta deegaannadaas.
“Ka maamul ahaan waxaan dhagaxaan ku gurray boholo ka jeexmay dooxooyinka Cuun, Xamur iyo Ilma-adeer, siligna waan ku xirnay, siliggu wuxuu muhiim u yahay in dhagaxa meesha lagu celiyo si biyuhu qaadin, dabadeed meeshii aysan mar kale god noqon, waxaan ku awdnay ciid, annagoo la kashanay hay’addo,” ayuu yiri Maxamed.
Saciid Shiidaad oo bartay cilmiga hormarinta deegaanka ayaa ku eedeeyay xoolo-dhaqatada iyo dadka deegaankuba in aanay ilaalin deegaanka.
“Ilaalinta deegaanka waa masuuliyadda qof walba. Waa inaan la imaanno xal oo aan dadka barno muhiimadda deegaanka iyo dhibaatooyinka nabaad guurka,” ayuu yiri Saciid.
