(ERGO) – Isbitaalkii ugu horreeyay oo ay yeeshaan deegaanka Bandiiradley ee koonfurta gobolka Mudug iyo tuulooyinka ku xeeran ayaa shaqeynaya muddo bil ah. Waa mid ay dhismahiisa iyo howl-socodsiintiisa iska kaashadeen dadka deegaanka iyo qurbajoogta, wuxuuna meesha ka saaray baahidii ay adeegyada caafimaad u qabeen dadkan oo u badan xoolo-dhaqato ay abaarta saamaysay. Waxaa dhowr jeer oo hore daryeel la’aan caafimaad sababsaday bukaanno, qaarkood dhexda ku dhintay intii loo sii waday Gaalkacyo oo deegaankan u jirta 75 km.
Leyla Maxamed Cabdi oo leh uur siddeed bil ah, waxay markan si ka duwan toddobadii jeer ee hore rajo wanaagsan ka qabtaa inay ku dhasho isbitaalka oo ay isu muuqdaan guriga ay deggan tahay. Waxay Raadiyo Ergo telefoonka ugu sheegtay inay si dhow ula socoto xaaladdeeda caafimaad. Labadii maalinba mar ayay booqataa isbitaalka si ay ula kulanto howl-wadeen caafimaad, tan oo daba socota dhiig-yari iyo nafaqo-darro muddo lix maalin ah loo seexiyay bartamihii bishii hore.
“Hadda dhibaatadii awood-yarida waan ka roonahay. Dawooyin ayay ii qoreen oo i siiyeen, waana qaataa weli,” ayay tiri. “Dhiiggeyga maalinba maalinta ka dambeysa wuu soo roonaanayaa,” ayay raacisay.
Waxay intaa ku dartay in uu isbitaalka waxtar gaar ah u leeyahay hooyooyinka uurka leh. Wuxuu meesha ka saarayaa sida ay aaminsan tahay haliso ay la kulmaan haweenka xilliga foosha haddii aysan helin daryeelka caafimaad ee lagama-maarmaanka u ah. Iyada dhiig-bax ah ayay la kulantay labo jeer oo hore oo ay ka dhalisay umuliso-dhaqameed. Waxay sidoo kale fursaddan u baajineysaa dhaqaale awooddeeda ka baxsan marka ay safar u baahato. $100 oo marar ay ehelkeeda ku caawiyeen, mararna ay deynsatay, ayaa uga baxday kirada gaariga shan jeer oo ay ku soo dhashay isbitaalka Gaalkacyo. Adeegyada isbitaalka Bandiiradley waa lacag la’aan si la mid ah Gaalkacyo.
Agaasimaha isbitaalka cusub ee Bandiiradley, Saciid Cabdi Axmed ayaa Raadiyo Ergo u sheegtay in tan iyo 03 Febaraayo oo ay shaqada billaabeen ay qaabbileen 1,244 bukaan. Waxay isugu jireen carruur iyo dad waaweyn oo qaba jadeeco, nafaqo-darro, shuban-biyood, dad ay bahallo qaniineen, qaar dhaawacyo rasaas ah qaba iyo hooyooyin uur leh. Intooda badan waa laga saaray isbitaalka markii la daweeyay, waxaana hadda jiifa 19 qof oo keliya oo qaba xanuunno kala duwan.
Isbitaalka oo ay ka howlgalaan afar dhaqtar iyo 12 qof oo howl-wadeenno caafimaad iyo shaqaale caadi ah isugu jira wuxuu ka kooban yahay qeybaha bukaan-eegtada, gargaarka degdegga ah, dhalmada, keydka dhiigga iyo qeybta bukaannada la seexiyo. Agaasimaha wuxuu sheegay ilaa hadda inay dhiig ku shubeen afar qof oo halis ugu jiray dhiig –la’aan.
Xabiibo Aadan Huurshe waa hooyada labo ka tirsan carruur labo toddobaad ka hor jadeeco loo seexiyay isbitaalka. Waxay Raadiyo Ergo u sheegtay inay fursad weyn u ahayd in carruurteeda ay daryeel caafimaad helaan iyagoo deegaankooda jooga. Labo maalin ka hor ayaa isbitaalka laga saaray labadeeda wiil oo 3 sano jir iyo 5 jir kala ah markii ay bogsoodeen.
Bishii Nofeembar ee sanadkii hore waxay ku qasbanaatay inay labo jeer gaari u kireysato Gaalkacyo si ay u geyso shan carruurteeda ka tirsan oo ay ku dhaceen jadeeco iyo shuban-biyood, lacagtaas oo ay deynsatay waxay dhameyd $120, welina waxaa lagu leeyahay $90. “Welwel joogto ah ayuu nagu ahaa safarkaas dheer ee aanan dhaqaalihiisa awoodin,” ayay tiri.
Dadka uu adeegyada caafimaad u soo dhoweynayo isbitaalkan oo tiradooda lagu qiyaasay 4,000 oo qoys waxay ku nool yihiin deegaanka Bandiiradley iyo 23 barood oo hoostaga. Dhammaadkii sanadkii 2017 waxaa deegaannadaas jadeeco ugu dhintay toddobo carruur ah oo waayay daryeel caafimaad, sidoo kalena haween umul-raac u dhintay ayaa jiray.
