Dhibaatada ugu daran ee xilligan ay ka cabanayaan carruurta iyo haweenka uurka leh ee ku dhaqan degmada Baardheere iyo qaar ka mid ah tuulooyinka hoos yimaada ayaa waxaa ugu weyn xaaladaha nafaqo darrida oo bilihii ugu dambeeyey si weyn looga dareemay deegaanka, waxaana xarumaha quudinta iyo gargaarka caafimaadka ee ku yaalla gudaha magaalada buux dhaafiyey toddobaadyadii ugu dambeeyey bukaanno la il daran nafaqo darrida.
Maxamed Aaden oo ah agaasimaha dhinaca nafaqeynta hay`ad gudaha ka hawl gasha lana yiraahdo HIRDA oo la hadlayey Warbaahinta ERGO ayaa sheegay in maalin kasta xarumaha quudinta ay yimaadaan ku dhowaad 80 carruur ah, kuwaasoo u badan dadka beeralleyda ah oo dan yarta ah, isagoo sheegay in dhibaatada nafaqa darri ee deegaanka ka jirta ay sii kordheyso
“Roobabkii guga way baaqdeen, taasaana keentay in la waayo mirihii beeraha iyo nacfigii xoolaha ka imanayey, degmada Baardheere oo ah deegaan ballaaran oo ay hoos tagaan in ka badan 80 tuulo ayaana ay arrintaan nafaqa darridu si isku mdi ah u saamaysay.” Wuxuu mas`uulkaani walaac xooggan ka muujiyay tirada bukaannada qaba nafaqo darrida ee imaanaysa xarumaha caafimaadka.
Ku dhowaad illaa afar xarumood oo ka furan gudaha magaalada ayaa adeegyada caafimaad ee xilligani ay qabtaan dadweynaha waxaa ugu weyn sidii ay adeegyo nafaqayn iyo daaweyn ugu fidin lahaayeen boqollaal ruux oo isugu jira carruur da`doodu ay ka hooseyso shan jir, haween uur leh iyo weliba dad kale oo da` ah, dhammaan qoyasaskaasi ayaa waxay ka soo jeedaan dadka dan yarta ah ee beeralleydana u badan noloshooduna ku tiirsaneyd wax soosaarka beeraha. Waxay kaloo sheegeen hawl wadeennada caafimaadka Baardheere in labadii maalmood ee ugu dambeeyey nafaqo darri ay ugu geeriyoodeen 2 carruur ah.
Hay`adaha keliya ee hadda Baardheere ka hawl gala ayaa ah HIRDA iyo hay`adda bisha cas ee Soomaaliyeed siduu sheegay Maxamed Aadan kuwaasoo aan dabooli karin xaddiga baahida ee waqtigaan ka jirta Baardheere iyo deegaannada ku xeeran
“Illaa shan iyo toban ruux oo ah bukaanno la liita nafaqo darrida ayaa afar iyo labaatankii saacadood ee ugu dambaysay la soo gaarsiiyay xarunta la jiifiyo dadka nafaqa darridu hayso ee aan ku leennahay gudaha magaalada, dadkaasi oo isugu jira carruur, haween iyo dad kale oo da` ah ayaa waxaan u qabannaa adeegyo ay ka mid yihiin daaweyn iyo quudin dhinaca raashinka nafaqada leh.” isagoo dhinaca kalena sheegay in bukaannada jiifa xaruntaasi laga kala keenay goobo kala duwan sida qaar ka mid ah tuulooyinka hoos yimaada degmada iyo degmooyin kale oo ay ka mid yihiin Saakow iyo Qansaxdheere oo iyana laga soo sheegayo inay ka jirto nafaqa darridu.
Xanuunka nafaqo darrida ayaa inta badan waxaa la arkaa xilliyada ay jiraan barakaca, abaaraha iyo roob yaraanta ka jirta deegaanka oo keentay in hoos u dhac ballaaran uu ku yimaado mirahii beeralleydu ay goosan lahaayeen, arimahaasi oo idil ayaa qeyb waxay ka yihiin dhibaatooyinka ka taagan deegaanka.
Hay`adda qaxootiga qaramada midoobay ee UNHCR ayaa warbixin ay shalay soo saartay ku sheegtay in dadka barakacaya ee gaaraya xerada Doolow Caddow ee Itoobiya ay sii kordhayso, dadkaas oo ay barakicinayaan roobabkii guga oo baaqday, iyadoo walaac ka muujisay in markale ay mawjado dad ahi ku sii barakacaan xeryaha ku yaal waddamada Kenya iyo Itoobiya.
Axmed Cumar Saalixi/MH
