(ERGO) – Arday ay tiradooda gaarayso 4,500 oo ku sugan Hargeysa ayaa waxbarashada ka tagtay tan iyo horraantii sanadkii 2017. Qoysaska ay ka soo jeedaan oo sabool ah ayaa awoodi waayay bixinta lacag ay qaadashadeeda billaabeen dugsiyada hoose-dhexe ee ay maamusho dowladda Somaliland oo markii hore bilaash ahaa. Waaxda tirakoobka ee wasaaradda waxbarashada Somaliland ayaa noo xaqiijisay jiritaanka arrintan iyo tirada carruurta waxbarashada, iyadoo u sababeysay macallimiinta oo uu ku filnaan waayay mushaarka dowladda.
Waaliddiinta ardaydan oo nolol-maalmeedkooda kala soo baxa ganacsiyada iyo shaqooyinka yaryar sida; nadaafadda guryaha, xamaaliga iyo waxyaabaha la midka ah ayay ku adkaatay bixintan lacagtaas. Ardaygiiba waxaa bishii laga rabaa $2.5. Waa lacag aad u yar laakiin waalidiinta carruurta badan ay u dhigtaan oo nolosha soo helidooduba ay ku adag tahay ayaa xamali waayay.
Siraad Cabdi Xasan oo ah hooyada shan carruur ah ayaa ka mid ah waaliddiintaas. Waxay lix bil ka hor waxbarashada ka reebtay saddex ka tirsan carruurteeda oo dhigan jiray dugsiga hoose-dhexe ee Naasa-hablood ee Hargeysa. Labo bil oo ka horreysay intii aysan ka saarin iskuulka ayaa loo soo eryay lacagta oo ay bixin waayeen awgeed.
Carruurteeda waxay markii ugu horreysay dugsiga gaysay sanadkii 2011 markaas oo dowladdii hore ee Somaliland ay bilaash ka dhigtay waxbarashada hoose-dhexe ee dugsiyada ay maamusho.
“Bariiskooda ayaan dirqi ku helaa ee xaggeen ka keenaa lacag ay wax ku bartaan?,” ayay tiri. Waxay sheegtay in aysan awoodin bixinta $7.5 oo saddexdeeda carruurta ah ay tahay inay bishii bixiyaan. Hooyadan oo keligeed korsata carruurta oo ay aabbahood kala tageen ayaa moos ay iibiso ka hesha $1 ilaa $2 maalintii. Lacagtaas ayay xustay in aysan ka badneyn raashinkooda oo xitaa ay ku adag tahay bixinta kirada guriga oo bishii ah $20.
Waaliddiinta ayaa markii hore bixin jiray dharka iskuulka iyo buugaagta, kamana aysan walwali jirin wax intaas dhaafsiisan oo la xiriira waxbarashada.
Dugsiyada gaarka loo leeyahay ee magaalada Hargeysa waxaa bishii lagu dhigtaa lacag u dhaxeysa $10 ilaa $25. Qoysas badan oo bixinta lacagtaas aan awoodin ayaa dugsiyada dowladda u dirayay carruurtooda lixdii sano ee u dambeysay iyagoo ka faa’ideysanaya waxbarashada bilaashka ah, laakiin bilihii u dambeeyay ayay tirada ardayda aad hoos ugu dhacday.
Macallimiinta oo dowladda ay mushaar ahaan u siiso $70 ayaa la sheegay in markii ay lacagtaas ku filnaan waysay loogu daray $50 oo ka imaaneysa lacagta laga qaado waalidka. Weriyaha Ergo ee Hargeysa ayaa sheegaya in arrintan aysan ku koobneyn magaalada, balse ay sidoo kale saameysay dhammaan dugsiyada ay maamusho dowladda. Hase yeeshee dugsiyada sare ee dowladda oo lacag ah waxaa bishii ardayga laga qaadaa $8.
Agaasimaha wasaaradda waxbarashada Somaliland, Maxamed Faarax Xareed ayaa Raadiyo Ergo u sheegay inay qorsheynayaan bisha May in ay mushaarka u kordhiyaan macallimiinta si loo joojiyo lacagta laga qaadayo waalidka.
