(ERGO) – Maano Nuur Xasan oo khudaarta ka ganacsata ayaa tan iyo bartamihii Juun ee sanadkan ay meheraddeedu xirantahay, markii khudaarta lagu iibiyo Jowhar ay qiimo beeshay isla markaana ay wax faa’iido ah ka waysay.
Waxay u sababaysay gaadiidkii khudaarta ka qaadi jiray Jowhar oo hakad uu ku yimid fatahaad xirtay waddooyinka soo gala magaalada darteed, taas oo ka dhigtay khudaarta mid buux dhaafisay suuqyada.
Waxay ka mid tahay Maano boqollaal ganacsato ah oo qoysaskooda ay haysato cunno xumo. Carruurta Maano oo todobo ah ayaa dantu bidday in 24 saacba ay hal mar dabka shitaan.
Raashin ka kooban min 12 kiilo ah oo Bur, Bariiis iyo Sonkor ah oo uu soo daynsaday saygeeda 15 bishan July ayaa gabaabsi ka sii ah. waxay ka walaacsan tahay siday ku heli doonaan raashin kale.
Dukaanka ka xirmay ayay maalinkii ka heli jirtay lacag u dhaxaysa $8-10 taasi oo hadda meesha ka baxday.
“Markii hore sadex waqti ayay ilmahaygu wax ii cunayeen. Haddase saddexdii waqti gaab ayay gashay hal waqti ayaan ku soo aruurnay. Hadda oo aanan shaqayn waxba ima soo galaan. Marka saamayn wayn ayaa taas igu yeelatay.”
Maano waxay sheegtay in khudaarta oo suuqa isku soo gaartay kana badatay baahida dadka deeganka darteed ay keentay qiimo-dhaca xad-dhaafka ah. Waxay xustay in jirgaanka yaanyada ah oo loogu keeni jiray $5 hadda uu marayo $1. Taas oo meesha ka saartay in faa’iido laga helo.
Haweenaydan waxay subax walba miiska dhigan jirtay yaanyo, moos, basal iyo baradho, balse tan iyo 17 bishii Juun ee sanadkan meheraddeeda ma furin suuq xumada darteed.
“Maaddama ganacsii uu hakad galay oo aan guri joog noqday hoos u dhac wayn ayaa hadda qoyskaygu la kulmay”.
Dhaqaalo xumada soo foodsaartay qoyskan darteed waxay ka cabsi qabaan in sanad dusiyeedkan furmaya billawga bisha siddeedaad ay waxbarashada ka haraan saddex ka mid ah carruurtooda oo dhigta fasaladda dusiga sare iyo dhexe oo bishii laga qaadin jiray lacag dhan $26.
Ganasigeeda oo ay ku billawday $300 oo uu daymiyay nin ay qaraabo yihiin sanadkii 2018 ayaa il dhaqaale u ahaa qoyskeeda oo ku tiirsanaa maaddama aabbaha reerku uusan shaqayn siday sheegtay.
Waxay xustay in xilligan meheraddeedu ay wajahayso caqabad aan horay u soo marin. Waxaa lagu leeyahay kiradda labo bil oo ah $100 oo uu ka qaado nin leh dabakaayo ay wax ku gadan jirtay. Waxay rajo ka qabtaa in ay dib ugu laabato marka suuqu isbeddelo.
Si la mid ah ganacsatada waxay arrintaan saamaysay beeralayda oo sanadkan filayay inay faa’iido badan ka heli doonaan beerahooda oo hadda dalag fiican u soo go’ay saddex sano oo abaar ahayd ka dib.
Rajadaas ayaa meesha ka baxday markii ay ku qasbanaadeen in khudaartooda ay u iibgeeyaan suuqyada Jowhar kaliya markii gaadiidkii khudaarta loogu qaadilahaa gobolada waqooyi oo ay dalabka ugu badan ka heli jireen ay soo gali waayeen Jowhar.
Qaasim Cumar Cabdullaahi oo ka mid ah beeraleyda ku nool degmada Jowhar wuxuu saddexdii bishaan suuqa keenay dalagyo isugu jira galley, haruur, yaanyo, Moos iyo khudaar. Dalagga qaarkiis ayaa qurmay, markii uu waayay cid ka soo dalbata.
Tobankii bishan July wuxuu kala laabtay 10 kiintaal oo ah galley iyo haruur, markii uu iib u waayay. Kiiladii haruurka ama galleyda ah oo suuqyada Jowhar ka ahaan jirtay $1 doollar ayaa hadda la iibinayaa $0.25, aas oo meesha ka saartay in beeralaydu ka helaan nolol maalmeedkooda.
“Magaalada Muqdisho oo khudaartu noo aadi jirtay ma noo aaddo afarta jaho waxa naga fadhiya biyo, saamaynta taas ayaa nagu keentay.”
Ninkan oo ah aabbaha qoys ka kooban toban qof ayaa sheegay in nolosha qoyskiisa uu ku maareeyo daymo uu ka soo qaato ganacsato deggan Jowhar oo ay macmiil yihii iyo raashinka diirka leh ee uga baxay beerta oo ay karsadaan markay wax kale soo waayaan.
Wuxuu xusay in qiime dhaca ku yimid dalagyada ay isagu ku tahay khasaare, maaddama lacagtii ka gashay markii uu tacbayay aysan uga soo bixin.
Kun iyo shan boqol oo doollar oo uu soo deysaday ayuu sheegay in lagu leeyahay. Lacagtan wuxuu ku bixiyay abuurka iyo falista beerta, taas oo laga rabay in uu iska gudo bishii juun ee la soo dhaafay.
Samayna suuq xumadan waa mid ay ka siman yihiin dhamaan beeralayda Jowhar sida uu Radiyow Ergo u sheegay Muxuyadiin Cabdullaahi Maxamuud oo ah Guddoomiyaha iskaashatada beeralayda Jowhar. Wuxuu xusay in ku dhawaad 8,000 oo beeralay ah oo Jowhar iyo deegaannada hoos yimaada ku nool ay u iib waayeen dalagyadii ay abuurka badan sanadkan galiyeen.
Muxiyadiin ayaa sheegay in beerta ugu yar sanadkan la galiyay lacag dhan $1,000, maaddama sanadkan uu roobka gu’ga si fiican uga da’ay gobolka Shabeelle dhexe.
Magaalada Jowhar oo ay dadkeedu u badan yihiin beeraley ku tiirsan biyaha wabiga Shabeelle ayaa si guud looga dareemay qiimo dhaca khudaarta, taas oo saamayn ku reebtay dadka ka ganacsada iyo beeralayda.
